NL EN
Actualiteit

Wet aanpak schijnconstructies unaniem aangenomen

Mr. René	Zijdeman Mr. René Zijdeman

Op 2 juni jl. heeft de Eerste Kamer unaniem ingestemd met de Wet aanpak schijnconstructies (WAS). De WAS, die per 1 juli 2015 in werking treedt, dient ertoe om uitbuiting, onderbetaling van werknemers en oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Alle werkgevers, inleners, opdrachtgevers en (onder)aannemers kunnen met de gevolgen van de nieuwe wet te maken krijgen. Om u als werkgever in de gelegenheid te stellen uw loonadministratie aan de nieuwe regels aan te passen, worden enkele maatregelen pas op 1 januari 2016 van kracht.

De WAS verbiedt constructies waarbij werkgevers een lager loon dan het minimumloon of het geldende cao-loon betalen. Bijvoorbeeld door een deel van het salaris als onkostenvergoeding te voldoen of kosten voor huisvesting of zorgverzekering in te houden op het salaris. Werkgevers dragen zo minder belasting en sociale premies af. De constructies kunnen bedoeld of onbedoeld onderbetaling tot gevolg hebben, alsook leiden tot oneerlijke concurrentie met werkgevers die een salaris van ten minste het minimum loon betalen.

Aansprakelijkheid

Met de invoering van de WAS is niet alleen de werkgever, maar ook de (uiteindelijke) opdrachtgever aansprakelijk voor het betalen van het minimum of cao-loon in de keten. Als de arbeid wordt verricht in dienst van de werkgever, in het kader van overeenkomsten tussen een of meer opdrachtgevers, opdrachtnemers of aannemers, kan iedere partij in de keten aansprakelijk worden gehouden voor de betaling van het loon aan de werknemer. Ook een opdrachtgever die niet in directe relatie staat met de werknemer.

De werknemer is wel verplicht om eerst zijn werkgever aan te spreken tot betaling van het minimumloon of geldende cao-loon, voordat de eerstvolgende partij in de keten aansprakelijk wordt gesteld. Alleen in de situatie dat de werknemer er niet slaagt de eerstvolgende schakel (bijvoorbeeld de werkgever) aansprakelijk te stellen voor een juiste nakoming van de loonbetalingsverplichting, kan de werknemer de volgende schakel in de keten aanspreken.

Het is aan de opdrachtgever of (hoofd- of onder)aannemer om te bewijzen dat de onderbetaling niet aan hem kan worden verweten door voldoende maatregelen te treffen. Denk bijvoorbeeld aan het contracteren met gecertificeerde ondernemingen waarbij het keurmerk toeziet op de randvoorwaarden, waaronder:

  • adequate beloning in de keten plaatsvindt,
  • contractuele bepalingen die de aannemer of onderaannemer verplichten de arbeidsvoorwaarden na te leven,
  • het meewerken aan periodieke controles en
  • het opnemen van een procedure over de handelswijze bij eventuele misstanden.

Uiteindelijk is het oordeel aan de rechter voorbehouden of de opdrachtgever verwijtbaar heeft gehandeld.

Maatregelen

Naast de verplichting om het volledige minimum- of cao-loon uit te betalen en de civielrechtelijke ketenaansprakelijkheid voor loonbetalingen, zal de WAS zorgen voor de volgende maatregelen:

  • de Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) gaat de namen van de bedrijven openbaar maken die de maatregelen schenden,
  • de Inspectie SZW krijgt de bevoegdheid om vermoedens van niet-naleving van cao’s door werkgevers te melden bij de betrokken cao-partijen en cao-handhavingsinstanties,
  • werkgevers worden verplicht om mee te werken aan de vaststelling van de identiteit van een werknemer indien hiertoe, op grond van de Wet arbeid vreemdelingen, wordt verzocht,
  • het minimumloon mag niet meer contant worden uitbetaald (per 1 januari 2016),
  • de loonbriefjes/loonstroken moeten de bedragen waaruit het loon is samengesteld, waaronder een eventuele onkostenvergoeding en bedragen die op het loon zijn ingehouden, zodanig specificeren dat daaruit blijkt hoe hoog deze vergoedingen/inhoudingen zijn, voor welk doel deze zijn verstrekt en of zij samenhangen met de dienstbetrekking (per 1 januari 2016).

Neem contact op

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. René Zijdeman (T 088-6769497, E rene.zijdeman@nl.gt.com).