Legal

Meer duidelijkheid over billijke ontslagvergoeding

Tessa Viragh Tessa Viragh

Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe ontslagrecht vorig jaar zijn er twee verschillende soorten ontslagvergoedingen. De transitievergoeding en de billijke ontslagvergoeding. Naar aanleiding van een hoger beroep in de “ik treiter jou er wel uit”-zaak komt er meer duidelijkheid over deze ontslagvergoedingen.

Transitievergoeding

Werknemers die twee jaar of langer bij hun werkgever in dienst zijn, hebben ingeval van ontslag recht op een wettelijke transitievergoeding die aan de hand van een vaste rekenformule wordt berekend. De transitievergoeding is enerzijds bedoeld als compensatie voor het ontslag en anderzijds om de werknemer in staat te stellen de overgang naar een andere baan te vergemakkelijken.

Billijke vergoeding

Naast de transitievergoeding kunnen rechters bij ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever nog een additionele billijke vergoeding toewijzen. Voor de berekening van de billijke vergoeding gelden geen vaste regels.

Hoe hoog de billijke vergoeding is moet de rechter van geval tot geval beoordelen. Een complicerende factor daarbij is dat de aanwijzingen die de wetgever in dat verband aan de rechters heeft gegeven, tegenstrijdig zijn. Zo moeten rechters rekening houden met de ernst van het verwijtbare gedrag en de uitzonderlijke omstandigheden van het geval, maar mogen de gevolgen van het ontslag geen rol spelen. De rechtspraak tot op heden laat zien dat rechters met deze opdracht worstelen.

Verwijtbaar gedrag werkgever

Het Gerechtshof Den Haag heeft op 22 maart 2016 in een specifiek geval duidelijkheid gegeven over de berekeningswijze van de hoogte van de billijke vergoeding. Het ging in deze zaak om een medewerkster van een notariskantoor die na diverse schrikbarende opmerkingen van de eigenaar van het kantoor zelf om ontbinding van de arbeidsovereenkomst heeft verzocht.

Vanaf het moment dat zij minder uren was gaan werken, heeft de eigenaar die eveneens haar direct leidinggevende was, zich onbehoorlijk en onaanvaardbaar tegenover haar gedragen. Hij schoot geregeld uit zijn slof en liet zich met enige regelmaat grievend uit over de medewerkster met uitlatingen als “ik treiter jou er wel uit” en “ik moet nog drie jaar met dat mens”.

De medewerkster is op een gegeven moment arbeidsongeschikt geraakt, maar in plaats van een plan van aanpak op te stellen volgt het notariskantoor de adviezen van de arbo arts niet op. Het notariskantoor heeft de medewerkster op 63-jarige leeftijd, nadat zij 22 jaren voor de maatschap had gewerkt en nooit kritiek op haar functioneren is vastgelegd, zo beledigend bejegend, dat de werkneemster zich gedwongen ziet haar arbeidsovereenkomst te beëindigen.

Rechter moet rekening houden met schade

In eerste aanleg heeft de rechter aan de medewerkster al een billijke vergoeding toegekend van 50.000 euro bruto. In hoger beroep stelt de werkgever dat de billijke vergoeding te hoog is en dat bij het vaststellen van die hoogte geen rekening mag worden gehouden met de gevolgen van het ontslag voor de medewerkster.

Dat is weliswaar een correct uitgangspunt, zo oordeelt het Gerechtshof, maar er zijn situaties denkbaar waarin de transitievergoeding (als vergoeding van de financiële gevolgen van het ontslag) tekortschiet. Zo ook in deze zaak, waarin het alleen toekennen van de transitievergoeding als compensatie voor de inkomens- en pensioenschade die de medewerkster lijdt, een onaanvaardbare uitkomst zou zijn. De rechter dient dan ook rekening te houden met deze concrete schade, voor zover die schade de transitievergoeding evident overschrijdt.

Het Gerechtshof ging in deze zaak uit van een concrete schade van ruim 89.000 euro, terwijl de transitievergoeding circa 16.000 euro bruto bedroeg. Het Gerechtshof komt dan ook tot de conclusie dat de kantonrechter terecht een billijke vergoeding van 50.000 euro bruto aan de medewerkster heeft toegekend. Er moet immers voorkomen worden dat een werkgever zich schuldig maakt een dergelijk ernstig verwijtbaar gedrag.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over arbeidsrecht, neem dan contact op met een van de bedrijfsjuridisch adviseurs bij Grant Thornton.