• Steeds meer vrouwen bekleden topfuncties bij bedrijven maar een echt genderevenwicht ontbreekt

Alphen aan den Rijn, 8 maart – Wereldwijd zetten bedrijven stappen vooruit maar ook achteruit wat betreft (het aantal) vrouwen in leidinggevende posities. Aanzienlijk meer bedrijven (75 procent in 2018 tegen 66 procent in 2017) hebben nu minstens één vrouw in het senior management team. Het totaal aandeel vrouwen in management teams is echter gezakt van 25 procent naar 24 procent, aldus het jaarlijkse rapport van Grant Thornton International Ltd. over vrouwen in het bedrijfsleven.

Het rapport verschijnt op Internationale Vrouwendag 2018, met in Nederland als thema #wijzijngelijkwaardig. Dit thema heeft onder andere als doel een gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in politieke en economische besluitvorming te bewerkstellingen. Het onderzoek van Grant Thornton toont aan dat beleidsmaatregelen alleen niet voldoende zijn om echte vooruitgang te boeken. Een bredere cultuur van integratie en inclusiviteit vanuit de top is nodig om veranderingen te realiseren.

Hoogste percentage vrouwen in topposities bij opkomende economieën

De stijging in het aantal bedrijven met vrouwen in het senior management is voornamelijk te danken aan opkomende economieën in Afrika (met minstens één vrouw in het senior management bij 89 procent van alle bedrijven) en Oost-Europa (87 procent). In Latijns-Amerika is de toename het grootst (van 52 procent naar 65 procent). Maar ook in ontwikkelde regio's is er sprake van een significante toename, zoals in Noord-Amerika (van 69 procent naar 81 procent) en in de Europese Unie (van 64 procent naar 73 procent). Opkomende economieën behouden nog steeds de hoogste percentages aan vrouwen op topposities, zoals in Oost-Europa (36 procent), Latijns-Amerika (30 procent) en Afrika (30 procent).

Karin van Wijngaarden, Partner Assurance bij Grant Thornton in Nederland licht toe: “Bij 56 procent van de Nederlandse bedrijven werkt er minimaal 1 vrouw in een senior management functie. Binnen de EU en wereldwijd is dit percentage een stuk hoger (respectievelijk 73 en 75 procent). Hier is dus nog veel terrein te winnen. Waar Nederlandse bedrijven voorop lopen met mogelijkheden om parttime te werken (90 procent) en bij een gelijke beloning voor mannen en vrouwen die dezelfde functie vervullen (88 procent), worden andere maatregelen, zoals quota’s voor een betere genderdiversiteit nauwelijks ingezet (2 procent).”

Francesca Lagerberg, Global Leader Network Capabilities bij Grant Thornton International Ltd. vult aan: "Hoewel het bijzonder positief is dat vrouwen bij steeds meer bedrijven leidinggevende posities bekleden, is het teleurstellend dat dit aantal zo dun verspreid is. Dit suggereert dat bedrijven zich eerder richten op ’box-ticking’ dan op het boeken van betekenisvolle vooruitgang. Wat betekent dat ze niet profiteren van de voordelen van echte genderdiversiteit. We moeten meer doen dan alleen beleid formuleren, en ons focussen op de cruciale rol die management en cultuur kunnen spelen bij het scheppen van vooruitgang in het evenwicht tussen mannen en vrouwen. Er is inmiddels overtuigend bewijs van het verband tussen genderdiversiteit op managementniveau en commercieel succes.”

Beleid alleen helpt niet

Het rapport van Grant Thornton onderzoekt de rol die zowel bedrijven als de overheid spelen in het bewerkstelligen van verandering. De cijfers tonen aan dat het streven naar gendergelijkheid wijdverspreid is, waarbij 81 procent van de bedrijven inzetten op gelijke beloning voor mannen en vrouwen die dezelfde functie vervullen (88 procent in Nederland), en 71 procent een non-discriminatiebeleid hanteert tijdens de werving (70 procent in Nederland). Maatregelen ter ondersteuning van werkende ouders zijn ook populair bij bedrijven, zoals betaald ouderschapsverlof (59 wereldwijd en 44 procent in Nederland), flexibele uren (57 procent wereldwijd en 80 procent in Nederland) en parttime werken (54 Procent wereldwijd en 90 procent in Nederland).

Er bestaat echter geen duidelijk verband tussen het beleid dat bedrijven hanteren en de genderdiversiteit van hun senior managementteams. Er is niet duidelijk één beleidsmaatregel aan te wijzen die de genderdiversiteit bevordert, en in de regio’s van bedrijven met het meeste beleid inzake gendergelijkheid – Afrika, Europa en Noord-Amerika – lopen de resultaten op het gebied van genderdiversiteit in de bedrijfstop juist sterk uiteen.

Recruitment en de bedrijfsidentiteit motiveren gendergelijkheid

De grootste motivatie voor bedrijven om aan gendergelijkheid te werken is het aantrekken en vasthouden van medewerkers en het uitdragen van de kernwaarden van het bedrijf (beide 65 procent). In Nederland ligt dit percentage in beide gevallen op 61 procent, gevolgd door het voldoen aan wet- en regelgeving (51 procent). Werving en behoud van personeel zijn strategische prioriteiten voor bedrijven en ook gendergelijkheid op management¬niveau is een belangrijk element van de identiteit van het bedrijf.

Bedrijven ondervinden hinder in het ontwikkelen van beleidsmaatregelen door complexiteit bij het vertalen van goede bedoelingen naar de praktijk (22 procent), en vanwege stereotypen over rollenpatronen (21 procent). In Nederland liggen deze percentages op respectievelijk 12 en 18 procent. Een opvallend hoog percentage (66 procent) geeft aan geen barrières te ondervinden bij het ontwikkelen van beleid. Daarnaast geeft 76 procent van de bedrijven in Nederland aan tegen overheidsinmenging te zijn om de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op het gebied van zakelijk leiderschap op wetgevend niveau aan te pakken, en vindt 44 procent dat overheid en bedrijfsleven moeten samenwerken om genderdiversiteit te bevorderen.

Karin van Wijngaarden sluit af: "Het is duidelijk dat beleid alleen niet volstaat om échte vooruitgang te realiseren. Bij bedrijven waar het wel lukt, is het beleid geïmplementeerd vanuit een diepgewortelde overtuiging van het nut van diversiteit. Zonder een cultuuromslag vrees ik dat er in de komende jaren in Nederland geen grote veranderingen komen. Het totaal aantal vrouwen in senior management functies in Nederland is al jaren stabiel op circa 20 procent. De bedrijfstop moet overtuigd zijn en een inclusieve cultuur creëren. Want leidinggevenden zijn de enigen die echt kunnen aandringen op vooruitgang en een gelijkwaardige cultuur.”

Wilt u het hele rapport lezen? Download het rapport hier.