Het wereldwijde optimisme onder mid-market bedrijfsleiders is in Q4 van 2025 licht afgezwakt: 74% is optimistisch over hun vooruitzichten voor de komende 12 maanden, twee punten lager dan in Q3 2025. Het optimisme van Nederlandse mid-market bedrijven is gedaald van 71% naar 60%.

Daarentegen is de bezorgdheid over economische onzekerheid spectaculair gedaald in Q4 t.o.v. Q3 met acht punten: slechts 54% van de bedrijfsleiders voelt zich onzeker over hun economie, volgens Grant Thornton’s nieuwste International Business Report (IBR). In Nederland is de bezorgdheid over economische onzekerheid gedaald met 7 punten van 45% naar 38%.

Bedrijven verlangen naar zekerheid. Meer stabiele en voorspelbare omstandigheden geven organisaties het vertrouwen om te investeren – of op zijn minst reden om optimistisch te zijn over hun toekomst. Waarom heeft die sterke daling in zorgen over economische onzekerheid dan niet geleid tot een stijging in optimisme?

Economisch optimisme en onzekerheid: 2021 - 2025

Onzekerheid als nieuw normaal

Een mogelijke verklaring voor deze schijnbare tegenstelling is dat de mid-market zich heeft aangepast aan en genormaliseerd naar het niveau van onzekerheid waarmee ze dagelijks leven en werken. 

Na een jaar dat begon met wijdverspreide recessievoorspellingen en werd gekenmerkt door een constante stroom van tariefaankondigingen en andere potentiële verstoringen, lijkt een stabieler vooruitzicht eerder met opluchting te worden ontvangen dan met uitbundig optimisme. Toch moeten we opmerken dat het wereldwijde optimisme met 74% (in Nederland 60%) nog steeds hoog is vergeleken met historische gemiddelden.

Onzekerheid als nieuw normaal
"Maak je gordel vast. Onzekerheid is het nieuwe normaal en het blijft.
Kristalina Georgieva Algemeen directeur van het IMF

Wat betekent dit voor 2026?

Zal dat optimisme, gecombineerd met opluchting over dalende (of genormaliseerde) onzekerheid, leiden tot gezondere commerciële resultaten voor de mid-market in 2026?

Afgaande op een algemene daling van zorgen over bedrijfsbeperkingen zou je verwachten dat bedrijven wereldwijd zich voorbereiden op betere vooruitzichten volgend jaar. Naast de daling van acht punten in zorgen over economische onzekerheid, zien we:

  • Financieringstekort: wereldwijd zeven punten lager, slechts 41% noemt dit nog als zorg. Ook in Nederland noemt 41% financieringstekort als zorg.
  • Geopolitieke verstoringen: wereldwijd zes punten lager naar 46%. In Nederland is dit 4 punten lager van 46% naar 42%.
  • Concurrentie: wereldwijd zes punten lager naar 48%. In Nederland is dit gedaald van 38% naar 31%.
  • Tekort aan toekomstige orders of vraag: wereldwijd vijf punten lager naar 47%. In Nederland is dit zelfs gedaald van 42% in Q3 van 2025 naar 31% in Q4.
  • Toeleveringsketens: wereldwijd vier punten lager naar 45%. In Nederland zien we een daling van 8 punten naar 32%.

Zorgen over alle 15 beperkingen die we volgen zijn dit kwartaal gedaald. Vorig kwartaal maakte meer dan 50% van de mid-market zich zorgen over 10 van deze beperkingen. Dat cijfer is gehalveerd naar vijf dit kwartaal.

Bedrijfsbeperkingen Q3 2025 - Q4 2025

Uitbundig 2026? Misschien niet

IBR 3

Nu de inflatie grotendeels onder controle is, verwacht 49% van de onderzochte bedrijven wereldwijd hun verkoopprijzen in 2026 te verhogen. Voor Nederland is dit een percentage 55%. Ook:

  • Het aantal bedrijven wereldwijd dat verwacht hun omzet volgend jaar te verhogen daalde met twee punten naar 62%. De Nederlandse mid-market ziet een nog scherpere daling van 64% in Q3 naar 55% in Q4 van 2025. 
  • Winstverwachtingen wereldwijd daalden eveneens met twee punten: 64% verwacht een stijging volgend jaar. In Nederland verwacht 53% een stijging van de winstverwachting in 2026.

Met meer dan 60% van de bedrijven wereldwijd die verwacht een stijging in omzet en winst te zien, is het duidelijk niet alleen kommer en kwel. Maar met minder dan de helft die verwacht verkoopprijzen te verhogen, lijkt het erop dat kosten van levensonderhoud bedrijven dwingen te concurreren op prijs en zich te richten op het leveren van waarde, wat druk zet op de marges.

Wereldwijde ambities Q3 2025 - Q4 2025

Internationale vooruitzichten en investeringen

De wereldeconomie blijft zwak. Zoals het IMF in oktober 2025 stelde:

“Wereldeconomie in beweging, vooruitzichten blijven somber.”

Dit maakt bedrijfsleiders wereldwijd minder zeker over hun internationale vooruitzichten:

  • Exportverwachtingen: wereldwijd vijf punten lager naar 51%. In Nederland zien we juist een stijging van 9% (naar 53%).
  • Omzet uit buitenlandse markten: wereldwijd drie punten lager naar 47%. In Nederland is de daling zelfs 8 punten (naar 44%).

Ook investeringsintenties zijn teruggeschroefd:

  • Investeringen in installaties en machines: wereldwijd vijf punten lager naar 47%. In Nederland 48%.
  • AI-investeringen: wereldwijd nauwelijks veranderd, slechts één punt lager naar 66%. Nederland gaat gelijk op.
  • IT-investeringen: wereldwijd eveneens één punt lager naar 67%. In Nederland 66%.

Dit suggereert dat bedrijven het belang blijven zien van technologie en productiviteitswinst om concurrentievoordeel te behalen.

Investeringsintenties: Q1 2025 - Q4 2025

"Nu 2025 ten einde loopt, toont ons nieuwste IBR dat het optimisme stevig blijft op 74%, zelfs terwijl verwachtingen voor omzet en export afzwakken. Dit is geen verhaal van terugtrekking, het is een verhaal van herijking. Bedrijven sluiten het jaar sterker af dan ze begonnen, met aanbodzijde-druk die dramatisch afneemt en economische onzekerheid die daalt tot het laagste niveau in twee jaar. Tegelijkertijd zijn leiders pragmatisch. Ze trekken zich terug van grote investeringen zoals installaties en machines, terwijl ze inzetten op technologie, AI en R&D om operaties toekomstbestendig te maken. Deze verschuiving weerspiegelt een duidelijke prioriteit: veerkracht en productiviteit boven snelle expansie. Met het oog op 2026 past de mid-market zich aan een wereld van voorspelbare onzekerheid aan. Bedrijven bouwen stabiliteit, wachten er niet op. Ze investeren in wat het meest telt: hun mensen, hun doel en hun vermogen om op verandering te reageren. Zo blijft de mid-market de motor van wereldwijde groei."
Peter Bodin CEO van Grant Thornton International Ltd