Toezichthouders waarschuwen: Wwft-kennis nú op orde voor 2027

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) publiceerde onlangs de resultaten van haar uitvraag onder beheerders van beleggingsinstellingen. Het positieve nieuws: de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en de Sanctiewet is op belangrijke onderdelen verbeterd. Tegelijkertijd stelt de toezichthouder vast dat er nog werk aan de winkel is. Vooral zogenoemde light-beheerders blijven achter. 

Dat is niet alleen relevant voor beheerders van beleggingsinstellingen. Ook andere toezichthouders signaleren dat het in de praktijk lastig kan zijn om Wwft-kennis actueel te houden. Voor organisaties die onder de Wwft vallen, is dit het moment om verder te kijken dan beleid en procedures alleen. Is de benodigde kennis binnen de organisatie daadwerkelijk op orde en blijft die kennis ook actueel?

Drie aandachtspunten uit het AFM-onderzoek

De AFM noemt verschillende punten waarop beheerders nog stappen kunnen zetten:

1. Het transactieprofiel 
   Slechts 66% van de beheerders stelt bij aanvang van de klantrelatie een transactieprofiel op. De AFM noemt dit essentieel voor effectieve transactiemonitoring. 
2. Registratie bij FIU-Nederland 
   55% van de beheerders is geregistreerd bij FIU-Nederland. Die registratie is nodig om te voldoen aan de meldplicht voor ongebruikelijke transacties. 
3. De opleiding van beleidsbepalers 
   De meest opvallende uitkomst betreft kennis en opleiding. Slechts ongeveer 45% van de dagelijks beleidsbepalers heeft de afgelopen twee jaar een opleiding gevolgd over de Wwft. Voor sanctieregelgeving geldt ongeveer 40%. De AFM noemt dat onvoldoende en spreekt beheerders die structureel niet voldoen gericht aan. 

Een goed Wwft-beleid op papier is belangrijk, maar uiteindelijk moeten mensen binnen de organisatie weten hoe zij dat beleid in de praktijk toepassen.

De opleidingsverplichting speelt breder

De bevindingen van de AFM staan niet op zichzelf. Artikel 35 van de Wwft bepaalt dat instellingen relevante werknemers en beleidsbepalers bekend moeten maken met de Wwft en periodieke opleidingen moeten aanbieden. Die opleidingen moeten medewerkers in staat stellen ongebruikelijke transacties te herkennen en cliëntenonderzoek goed uit te voeren, passend bij de risico’s en omvang van de instelling. 

Ook het Bureau Financieel Toezicht (BFT) ziet dat dit niet overal goed gaat. Bij ongeveer de helft van de integrale onderzoeken in 2022 en 2023 constateerde het BFT overtredingen van de opleidingsverplichting. Vooral kleinere kantoren voldeden niet altijd. Deelonderzoeken onder middelgrote accountantskantoren, belastingadviseurs en kleine administratiekantoren bevestigden dat beeld.

Dat verbreedt het vraagstuk. De aandacht voor actuele Wwft-kennis beperkt zich niet tot beleggingsinstellingen. Ook makelaars en vastgoedbemiddelaars vallen onder Wwft-toezicht. De specifieke verplichtingen verschillen wel per beroepsgroep. De gemene deler is niet de sector, maar de vraag of Wwft-plichtige organisaties voldoende kennis hebben georganiseerd om hun verplichtingen goed uit te voeren.

Opleiden is een middel, geen doel

De opleidingsverplichting is meer dan een periodieke taak. Risico’s rond witwassen en terrorismefinanciering veranderen voortdurend. Organisaties moeten niet alleen beleid, maar ook kennis actueel houden. Hoe dat gebeurt, is niet voorgeschreven. De belangrijkste vraag is: beschikken de juiste mensen over de juiste kennis voor de risico’s waarmee zij te maken krijgen?

En 10 juli 2027 komt dichterbij

De Europese anti-witwasregels staan op het punt om fundamenteel te veranderen. Vanaf 10 juli 2027 geldt de nieuwe Anti-Money Laundering Regulation (AMLR), die één geharmoniseerd stelsel van regels introduceert voor alle lidstaten. Deze regelgeving heeft directe gevolgen voor financiële instellingen en andere Wwft-plichtige organisaties: van cliëntenonderzoek tot interne beheersing en risicobeoordeling.

De koers van de nieuwe Europese anti-witwasautoriteit AMLA maakt daarbij helder waar het naartoe gaat: meer consistentie, meer transparantie, en veel nadruk op aantoonbare kennis en naleving. De eerste technische standaarden over cliëntenonderzoek, transacties en groepsbrede maatregelen zijn al afgerond en liggen ter goedkeuring bij de Europese Commissie.

Dat betekent dat organisaties niet meer kunnen afwachten. De contouren van het nieuwe stelsel zijn bekend. Nu is het moment om te bepalen wat dit betekent voor beleid, processen én kennisniveau binnen je organisatie. Wachten tot de regels officieel van kracht zijn, is geen optie: dan loop je onvermijdelijk achter.

Drie vragen om nu binnen je organisatie te stellen

De bevindingen van toezichthouders en de komende Europese regelgeving bieden een goed moment om de eigen aanpak te herzien. Stel jezelf deze drie vragen:

1. Weten we welke medewerkers en beleidsbepalers actuele Wwft-kennis nodig hebben? 
   Kijk niet alleen naar functies, maar ook naar werkzaamheden en risico’s.
2. Sluit hun kennis aan bij de praktijk? 
   Kunnen medewerkers ongebruikelijke transacties herkennen en cliëntenonderzoek goed uitvoeren? 
3. Hebben we zicht op de veranderingen richting 2027? 
   De AMLR en de AMLA-standaarden kunnen gevolgen hebben voor governance en cliëntenonderzoek. 

Breng je kennis up-to-date

In onze Wwft-trainingen vertalen onze specialisten de nieuwste inzichten en toezichtontwikkelingen naar praktische stappen voor jouw organisatie. Voor bestuurders bieden we een verdiepende sessie over de Europese anti-witwasregels die vanaf 2027 gelden.

Bekijk de trainingen en meld je aan