De EBA-richtlijnen voor het managen van Environmental, Social en Governance (ESG)-risico’s zijn sinds 11 januari 2026 van kracht voor alle Significant Institutions. Voor Small and Non Complex Institutions (SNCIs) en andere kleinere instellingen gelden de richtlijnen vanaf 11 januari 2027.
Onderwerpen
Webinar ESG risicobeheer in de bankensector
Meld je nu aan voor het Engelse online webinar en zorg dat je organisatie klaar is voor de nieuwe realiteit van Europees ESG‑risicobeheer in de bankensector.
Instellingen die afwachten lopen aanzienlijke strategische, financiële en toezichtrisico’s. De toezichthouder verwacht dat banken aantonen dat zij stevige grip hebben op ESG-risico’s en dat deze risico’s volledig zijn geïntegreerd in het businessmodel, de kapitaalplanning en de scenarioanalyses.
Dit artikel schetst de belangrijkste ontwikkelingen en legt uit waarom deelnemen aan ons webinar essentieel is voor iedereen binnen een bank die werkt aan risk, compliance, sustainability of strategische planning.
Wat betekent dit in de praktijk?
ESG-risico’s moeten worden ingebed in zowel de strategie als het businessmodel.
Banken moeten ICAAP/ILAAP, risicobereidheid en interne beheersing herzien.
Vooruitkijkende scenario-analyses voor zowel de korte als de lange termijn worden een verplicht onderdeel van het risicoraamwerk. De ECB verwacht dat instellingen beschikken over adequate data, governance en tooling.
Veel banken zoeken nog naar een werkbare aanpak, maar de toezichthouder is duidelijk: proportionaliteit betekent geen optionaliteit.
Scenario‑analyse: van theoretische oefening naar vereist sturingsinstrument
De EBA en ECB verwachten dat banken ESG‑risico’s kwantificeren in:
kortetermijn‑stresstests (kapitaal en liquiditeit)
langetermijnanalyses van klimaat‑ en natuurbestendigheid (minimaal 10 jaar)
dynamische balansmodellen die transitiepaden en veranderingen in klantgedrag weerspiegelen
ESG‑risico’s hebben een financiële impact op alle risicocategorieën:
kredietrisico (LTV‑verslechtering en hogere wanbetalingspercentages)
markt‑ en liquiditeitsrisico’s
operationele risico’s (fysieke schade en impact op toeleveringsketens)
houdbaarheid van het businessmodel
Scenario‑analyse ontwikkelt zich tot een strategisch sturingsinstrument dat de toekomstbestendigheid van banken ondersteunt. De reikwijdte gaat nu veel verder dan een pure compliance‑eis.
Dubbele materialiteit: de nieuwe basis voor risicobeheer
De ECB kijkt verder dan alleen klimaatrisico’s. Banken moeten ESG‑risico’s in één integraal raamwerk onderbrengen. Dit vereist:
structurele materialiteitsbeoordelingen (jaarlijks of bij veranderende omstandigheden)
inzicht in ecosysteemafhankelijkheden van klanten en sectoren
datagedreven onderbouwing van risico‑analyses en rapportage
Dit leidt tot een vollediger beeld van financiële blootstellingen en strategische kwetsbaarheden. Tegelijkertijd vraagt het om nieuwe kennis, andere processen en een andere manier van samenwerken binnen de bank.
Data, governance en interne processen: de grootste uitdaging
Veel instellingen zijn nog niet voldoende voorbereid. De ECB erkent dit, maar accepteert het niet langer als excuus.
De ECB verwacht dat banken:
de datakwaliteit verbeteren en ontbrekende data verrijken
governance‑structuren aanpassen zodat klimaat‑ en natuurrisico’s duidelijk eigenaarschap hebben
ESG integreren in kredietprocessen, onboarding, due diligence en monitoring
duidelijke rapportagelijnen en sets van KPI‑ en KRI‑indicatoren ontwikkelen
De toezichthouder zal actief beoordelen of instellingen daadwerkelijk in control zijn.
Waarom dit het moment is om te versnellen
De centrale boodschap van de presentatie is helder: banken die nu investeren in een robuust ESG‑risicoraamwerk verlagen het toezichtrisico, versterken hun strategische positie en bouwen aan concurrentievoordeel.
Instellingen die afwachten lopen het risico achter te raken in een markt waar regelgeving, klanten en investeerders steeds hogere standaarden verwachten.
Kortom: ESG‑risicobeheer is niet langer een rapportageonderwerp, maar een randvoorwaarde voor een toekomstbestendig bankenmodel.
Wil je deze inzichten bespreken? Neem contact met ons op.
De ECB past de nieuwe EBA‑richtlijnen vanaf 1 april 2026 strikt toe. Dat betekent dat banken hun governance, risicobeheer en strategische besluitvorming fundamenteel moeten aanpassen. Instellingen die wachten lopen strategische, financiële en toezichtrisico’s. De toezichthouder verwacht bovendien dat ESG‑risico’s volledig zijn geïntegreerd in het businessmodel, de kapitaalplanning en de scenario‑analyses.
Scenario‑analyse wordt een verplicht sturingsinstrument. Banken moeten zowel kortetermijn‑stresstests (kapitaal en liquiditeit) als langetermijnanalyses van klimaat‑ en natuurbestendigheid uitvoeren over een periode van minimaal tien jaar. Deze analyses moeten dynamisch zijn, rekening houden met veranderend klantgedrag en inzicht geven in de financiële impact op krediet‑, markt‑ en liquiditeitsrisico’s én de houdbaarheid van het businessmodel.
Omdat de ECB verder kijkt dan alleen klimaatrisico’s. ESG‑risico’s moeten structureel worden ingebed in het risicobeheer. Dit vraagt om periodieke materialiteitsbeoordelingen, inzicht in ecosysteemafhankelijkheden van klanten en sectoren en datagedreven risico‑analyses. Het resultaat is een vollediger begrip van financiële blootstellingen en strategische kwetsbaarheden, maar het vraagt ook om nieuwe kennis, processen en samenwerking binnen de bank.
De btw-regelgeving kent een verplichte btw-vrijstelling voor verschillende financiële diensten. Een belangrijke uitzondering daarop is de inning van schuldvorderingen. Het Hof van Justitie (HvJ) oordeelde op 23 oktober 2025 in de Kosmiro-zaak dat deze uitzondering geldt voor factoring.
Op 25 april 2025 oordeelde de Hoge Raad dat cryptovaluta economische waarde vertegenwoordigt. Daarom valt het onder het vermogen in box 3-vermogen. Is er daarentegen sprakevan loon dat wordt uitbetaald in cryptovaluta?
Volgens de vergunningseisen van De Nederlandsche Bank (DNB) is je betaalinstelling verplicht om een interne auditfunctie te hebben. Een sterke interne auditfunctie (IA) is belangrijk voor een goede structuur voor risicobeheer, het ondersteunen van complianceactiviteiten en het verbeteren van de bedrijfsprestaties.
