ESG-benchmark als sturingsinstrument

Een ESG benchmark helpt organisaties inzicht te krijgen in een snel veranderende markt en ondersteunt bij het versterken van de eigen positionering. Het is een belangrijk instrument om te werken aan een toekomstbestendig bedrijfsmodel (zie afbeelding). In een tijd waarin regelgeving, stakeholderverwachtingen en marktontwikkelingen elkaar snel opvolgen, biedt benchmarking een middel om risico’s te beheersen, kansen te benutten en concurrentievoordeel te realiseren. In dit artikel lichten we dit verder toe.

Wat is een ESG benchmark?

Een ESG benchmark is een analyse waarin de positionering van een organisatie wordt vergeleken met peers op relevante ESG thema’s. Hierbij wordt strategische informatie van verschillende ondernemingen systematisch naast elkaar gelegd. Er zijn verschillende typen benchmarks: strategisch, thematisch en op rapportageniveau.

Een benchmark kan betrekking hebben op een volledige duurzaamheidsrapportage, maar steeds vaker wordt specifiek gekeken naar losse thema’s, zoals klimaatbeleid. Op geselecteerde onderwerpen wordt ingezoomd op aanpak, ambitieniveau en best practices. Zo kunnen organisaties hun duurzaamheidsstrategie aanscherpen en toekomstbestendig maken. Een ESG benchmark wordt niet alleen door organisaties zelf gebruikt; investeerders maken eveneens graag gebruik van beschikbare data en doelstellingen.

Waarom heeft ESG benchmarking strategische waarde?

Door publieke ESG data te vergelijken, ontstaat inzicht in relevante marktontwikkelingen. Wat gebeurt er in jouw sector? Welke ontwikkelingen zie je bij duurzaamheids¬thema’s waarop jouw organisatie wil excelleren?

Benchmarking helpt om de ESG strategie af te stemmen op markttrends en stakeholderverwachtingen. Blijven sturen op deze ontwikkelingen is cruciaal voor lange termijn waarde creatie . Een benchmark is daarbij nooit slechts een papieren exercitie, maar idealiter een aanjager voor verbetering van impact en voor het maken van betere strategische keuzes. Benchmarking is bovendien een continu proces en niet een eenmalige exercitie.

De voordelen:

• Het vergroot inzicht in sectortrends, best practices en uitdagingen, zowel in het algemeen als per ESG thema
• Het dient als input voor het stellen van ambitieuze doelen en voor het bepalen van strategie
• Het helpt een onderscheidende positie ten opzichte van concurrenten te bepalen

Wanneer voer je een ESG benchmark uit?

Naast externe benchmarks kun je als organisatie op verschillende momenten zelf een ESG benchmark uitvoeren. Twee voorbeelden:

1. Strategische ESG benchmark na het bepalen van materiële thema’s
   Een logisch moment voor een benchmark is nadat de relevante ESG thema’s voor de organisatie zijn bepaald, vaak wanneer een DMA volledig is afgerond. Tijdens een DMA wordt sectoronderzoek uitgevoerd, wat inzicht geeft in trends, ontwikkelingen en aandachtspunten. Dit leidt tot een helder beeld van welke ESG thema’s belangrijk zijn voor vergelijkbare organisaties. Deze inzichten bieden waardevolle input voor de DMA, omdat binnen dezelfde sector vaak vergelijkbare thema’s relevant zijn.
   
   Na afronding van de DMA is het waardevol te bepalen hoe de huidige inzet en ambities zich verhouden tot andere spelers in de markt. Dit biedt richting voor strategische keuzes: sluit de ambitie aan bij de positionering van de organisatie, bij de strategie voor de komende jaren en bij de snelheid waarin de organisatie zich wil ontwikkelen? Benchmarking leidt vaak tot waardevolle discussies op bestuurlijk niveau en biedt concrete inzichten om strategische koers te versterken of nieuwe kansen te benutten.
   
   
2. Inhoudelijke ESG benchmark voor toekomstbestendige impact
   Organisaties willen een impact maken die aansluit bij hun ambitie. Wil een organisatie bijvoorbeeld uitblinken in circulariteit, dan is het essentieel om te begrijpen wat er speelt op dit thema, waar kansen liggen en hoe zij zich verhoudt tot concurrenten. Dit kan door regelmatig een ESG benchmark uit te voeren. Hierbij kan inspiratie worden opgedaan binnen én buiten de sector, bijvoorbeeld bij frontrunners die circulaire innovatie stimuleren en uitvoeren. Deze inzichten helpen om te blijven verbeteren en te innoveren op belangrijke ESG thema’s, waardoor de impactpositie toekomstbestendig wordt.
   
   Naast deze momenten is een ESG-benchmark ook waardevol tijdens het ontwikkelen van beleid, bij het bepalen van doelen en in de rapportagefase.

Vergelijkingscriteria afhankelijk van strategisch doel

De waarde van een benchmark hangt af van het doel ervan: wil je vooral inzicht krijgen in wat concurrenten doen, of wil je richting geven aan een strategie voor de komende jaren? Het doel bepaalt de criteria waarop de benchmark wordt uitgevoerd.

Belangrijke criteria:

• Focus: kijk je naar een specifiek thema of vergelijk je de algemene ambitie op ESG?
• Scope: vergelijk je binnen de sector, met organisaties van vergelijkbare omvang of met organisaties die dezelfde ambitie nastreven?
• Bronnen: gebruik je jaarverslagen, duurzaamheidsrapportages, websites of externe benchmarks? Kies vooraf welke bronnen het meest bruikbaar en betrouwbaar zijn.

Houd de benchmark pragmatisch. Een benchmark met veel criteria en een grote groep peers kan snel omvangrijk worden en daardoor diepgang verliezen. Een duidelijke afbakening houdt het overzichtelijk en waardevoller.

ESG benchmarking in de praktijk

We voeren regelmatig ESG benchmarks uit voor onze klanten. Enkele voorbeelden:

• Voor een grote logistieke onderneming hebben we een benchmark uitgevoerd ter inspiratie voor het bepalen van een klimaatdoelstelling. We brachten klimaatdoelen van peers in kaart, wat waardevolle input opleverde voor een gezamenlijke brainstormsessie. Dit leidde tot een klimaatdoelstelling die aansluit bij de ambities van de organisatie.
  
  
• Voor een financiële onderneming hebben we een benchmark uitgevoerd op ESG rapportages tijdens de voorbereiding van het jaarverslag 2024. Het doel was om een ambitieuze rapportage te realiseren. Door inzicht te krijgen in het rapportageniveau van peers kon de organisatie dit niveau evenaren en overstijgen. Daarnaast ontstonden inzichten voor vervolgstappen op strategisch niveau, bijvoorbeeld voor het integreren van materiële impacts, risico’s en kansen in de dagelijkse bedrijfsvoering.

Toekomstbestendige organisatie

Benchmarking is geen doel op zich, maar een mechanisme om richting te bepalen en impact te versnellen. Organisaties die ESG benchmarking structureel inzetten, bouwen aan een toekomstbestendige strategie en versterken hun positie in de markt. Doorlopend inzicht in marktontwikkelingen en positionering op relevante ESG thema’s maakt het mogelijk om strategische keuzes te onderbouwen, tijdig bij te sturen en impact te vergroten. Zo blijft de organisatie voorbereid op de toekomst.

Welke ESG thema’s zijn voor jouw organisatie kritisch om komend jaar strategisch te benchmarken? Breng ze in kaart en start je benchmark.

Contact

Wil je meer weten? Neem contact op met Grant Thornton Impact House voor een kennismaking of sparringsessie.

Neem contact op