Duurzaamheid staat wereldwijd onder druk. Politieke onrust, economische onzekerheid en maatschappelijke verdeeldheid zorgen ervoor dat organisaties twijfelen: doorgaan of afschalen? Toch laat het nieuwste onderzoek van Grant Thornton, het International Business Report (IBR) een ander beeld zien. Van april tot juni 2025 werden in 35 markten wereldwijd ruim 15.000 ondernemers en bestuurders van organisaties in de mid-market (50-500 medewerkers en een jaaromzet van 10-500 miljoen) bevraagd over het thema duurzaamheid.
De wereldwijde mid-market kiest niet voor terughoudendheid, maar voor vooruitgang. Ze zien duurzaamheid niet als een verplicht vinkje, maar als een strategische route naar groei, winstgevendheid en internationale expansie. In dit artikel lees je hoe deze bedrijven duurzaamheid verankeren in hun bedrijfsvoering. Hoe ze rapporteren, investeren en innoveren. Hoe ze omgaan met veranderende regelgeving en hoe ze barrières omzetten in kansen.
Begin 2025 werd duidelijk dat duurzaamheidswetgeving onder druk staat. Geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en energieproblematiek leidden tot een heropleving van economisch nationalisme, een voorkeur voor fossiele brandstoffen en het terugdraaien van groene regelgeving. Slechts 17 procent van de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling lag op schema.1
Toch blijkt uit ons onderzoek dat wereldwijd 85,9 procent van de mid-market hun investeringen in duurzaamheid wil behouden of uitbreiden. In Nederland zien wij een ander beeld. Hier verwacht slechts 43,3 procent van de bedrijven een toename in hun investeringen in duurzame initiatieven. Dit is vergelijkbaar met het Europese gemiddelde.
De belangrijkste drijfveren voor investeringen in duurzaamheid zijn concurrentiedruk en reputatie. Beide worden door meer bedrijven genoemd dan vorig jaar (respectievelijk 41,6% versus 31,3% en 38,0% versus 31,9%), wat wijst op een sterkere focus op hoe duurzaamheid helpt om klanten te winnen en concurrenten voor te blijven.
Een van de redenen waarom zoveel mid-market bedrijven investeren in duurzaamheidsinitiatieven, is dat zij een duidelijke link zien tussen duurzaamheid en langetermijnrendement. Meer dan de helft (54 procent) van de ondervraagden wereldwijd is ervan overtuigd dat duurzaamheid op termijn de winstgevendheid en omzet (51,3 procent) zal verhogen. In Nederland is dat standpunt iets voorzichter: 35,8 procent gelooft dat duurzaamheid op termijn de winstgevendheid zal verhogen en 41,8 procent gelooft dat duurzaamheid op termijn de omzet zal verhogen.
De recente ontwikkelingen in Europa waarbij veel duurzaamheidswetgeving onder druk staat, zorgt voor een onzeker scenario voor bedrijven. Dit kan van invloed zijn op het sentiment. Twee procent van de ondernemers en bestuurders wereldwijd gelooft niet dat duurzaamheid bijdraagt aan het realiseren van commerciële doelstellingen.
Opvallend is dat commerciële motieven zwaarder wegen dan regelgeving. Bedrijven worden vooral gedreven door kansen, niet door verplichtingen.
Van de Nederlandse organisaties die in het tweede kwartaal van 2025 aangeven hun investering in duurzaamheid gelijk te willen houden (37,3 procent) of te willen verhogen (43,4 procent) zijn dit de onderwerpen waarin zij (blijven) investeren:
| CO2-reductie | CO2-compensatie | Afval verwerking en -vermindering | Maatschappelijke impact ( buiten de eigen organisatie) | Diversiteit en inclusie | Bio-diversiteit | Duurzame energie | Recycled content | Duurzaamheids- rapportage | Schoon water | Duurzaam inkopen/ ketentransformatie | Duurzaamheidsdoelstellingen en KPI's | Digitalisering voor efficiëntie | Ontwikkeling van duurzame producten | Overig | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Nederland
|
22,4%
|
22,4%
|
29,9%
|
17,9%
|
28,4%
|
19,4%
|
22,4%
|
23,9%
|
20,9%
|
20,9%
|
26,9%
|
19,4%
|
22,4%
|
14,9%
|
0,0%
|
|
Europese Unie
|
26,7%
|
23,2%
|
25,5%
|
21,1%
|
24,2%
|
15,6%
|
43,3%
|
26,9%
|
21,8%
|
19,2%
|
22,0%
|
23,1%
|
29,9%
|
26,0%
|
0,1%
|
|
Wereldwijd
|
28,2%
|
22,3%
|
35,2%
|
28,3%
|
36,0%
|
22,9%
|
43,5%
|
29,5%
|
30,0%
|
22,3%
|
33,7%
|
28,9%
|
34,3%
|
36,1%
|
0,1%
|
Duurzame energie staat wereldwijd bovenaan met 43,5 procent. Dit komt waarschijnlijk doordat duurzame energie en het terugdringen van CO₂-uitstoot vaak een eenvoudige en kostenefficiënte manier zijn om de duurzaamheid van een bedrijf te verbeteren. Afhankelijk van het land kunnen groenere energiebronnen bovendien (fiscale) voordelen opleveren, De ondervraagden in Nederland geven aan het meest te investeren in afvalverwerking en –reductie, diversiteit en inclusie en duurzaam inkopen/ketentransformatie.
Het regelgevend landschap aan het begin van dit jaar leek weinig gunstig voor de duurzaamheidsagenda, gezien de wijzigingen in de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en het terugdraaien van de klimaatrapportageverplichting door de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC)2. Je zou verwachten dat bedrijven hun duurzaamheidsrapportage zouden afschalen. Maar dat geldt niet voor de mid-market.
Een ruime meerderheid van de wereldwijde mid-market (72,9 procent) geeft aan door te gaan met duurzaamheidsrapportage. Bijna de helft (44,8 procent) noemt het ‘goed ondernemerschap’, en ruim een derde (35,9%) zegt dat het past bij hun bedrijfsdoelstelling. Duurzaamheid is dus geen bijzaak, maar een integraal onderdeel van hun bedrijfsvoering.
Dat is opvallend. De verwachte ontwrichting door politieke en regelgevende veranderingen blijkt beperkt.
Uit het onderzoek blijkt dat bedrijven politieke verschuivingen niet negeren, maar juist de commerciële kansen ervan omarmen. Zo geeft 34,5 procent van de middelgrote bedrijven aan dat de versoepeling van regelgeving, zoals de ingeperkte reikwijdte van CSRD, beter aansluit bij de behoeften. En 33,1 procent voelt zich opgelucht door de voorgestelde veranderingen.
Volgens onze experts komt dat doordat eerdere duurzaamheidsregels vaak te veel tegelijk wilden en daarmee bedrijven eerder belemmerden dan stimuleerden.
Een commercieel doel of strategie die wordt ondersteund door het nieuwe regelgevingslandschap is marktuitbreiding. Voor organisaties die internationaal willen groeien, blijft het essentieel om te voldoen aan de eisen van meerdere jurisdicties. Wereldwijd geeft bijna twee op de vijf bedrijven (43,1 procent) aan dat duurzaamheid helpt bij het verbeteren van exportmogelijkheden. De Nederlandse mid-market is daar iets minder positief over met 34,3 procent.
Deze groeidoelstelling wordt versterkt door de recente vermindering van rapportageverplichtingen: internationale markten, met name in Europa, zijn nu toegankelijker. Organisaties kunnen daardoor minder middelen besteden aan compliance en meer aan andere onderdelen van hun marktstrategie, zoals marketing en operations.
Het is belangrijk om hierbij de kanttekening te plaatsen dat gedurende dit onderzoek de importtarieven van de Verenigde Staten nog niet waren geïntroduceerd.
Geloofwaardigheid op het gebied van duurzaamheid, opgebouwd via rapportage, is bovendien een krachtig middel om merkreputatie te versterken in nieuwe markten. Uit ons onderzoek blijkt dat 49,8 procent van de organisaties wereldwijd vindt dat duurzaamheid internationale expansie mogelijk maakt (versus 41,8 procent in Nederland). Organisaties die van plan zijn hun afzetmarkten uit te breiden, noemen ‘merkreputatie’ vaker dan gemiddeld als belangrijkste reden voor hun investering in duurzaamheid.
Bedrijven en consumenten werken graag met merken die ‘het goede doen’. Voor nieuwkomers is aantoonbare duurzaamheid een cruciale troef om nieuwe markten te betreden
Wereldwijd zien middelgrote bedrijven duurzaamheid steeds vaker als hefboom voor operationele verbetering. Gevraagd naar welke doelen makkelijker haalbaar zijn door meer inzet op duurzaamheid, noemden zij het verbeteren van de keten het vaakst (53,8%). Vooral bedrijven in de bankensector (64,9%), private equity (64,7%) en technologie (65,5%) zijn uitgesproken positief over de impact van duurzaamheid op hun keten. Niet verrassend: deze sectoren opereren wereldwijd. Techbedrijven laten onderdelen produceren en verschepen vanuit verschillende landen, terwijl banken en investeerders afhankelijk zijn van een internationaal kapitaalnetwerk. In Nederland wordt het aantrekken van personeel gezien als het belangrijkste operationele doel waar duurzaamheid aan bijdraagt.
Deze voorbeelden uit sterk geglobaliseerde sectoren illustreren hoe duurzaamheid groei en expansie mogelijk maakt voor álle middelgrote bedrijven. Voldoen aan internationale duurzaamheidsstandaarden en een geloofwaardig duurzaam merk neerzetten zijn inmiddels cruciale voorwaarden voor markttoegang, samenwerkingen én het aantrekken van investeerders en klanten.
De prominente rol van de mid-market in de duurzaamheidsbeweging vraagt om inzicht in de obstakels die bedrijven ervaren bij het investeren en hoe ze die kunnen overwinnen.
De grootste barrière voor ondernemers en bestuurders wereldwijd zijn kosten: 40,9 procent noemt dit als rem op vooruitgang. Daarna volgen de complexiteit van regelgeving (35,0 procent) en de benodigde middelen om aan die regels te voldoen (32,3 procent). De belangrijkste barrières voor verduurzaming volgens Nederlandse mid-market bedrijven zijn het volume van regelgeving (14,5 procent, de complexiteit van regelgeving (12 procent) en de benodigde inzet van personeel en tijd (10,8%). Verder worden genoemd; kapitaalinvestering, gebrek aan interne kennis, zichtbaarheid van de keten, politieke onzekerheid en greenwashing.
De uitdagingen zijn universeel, maar verschillen per regio. Dat vraagt om maatwerk in ondersteuning.
De Nederlandse mid-market onderscheidt zich door een pragmatische en toekomstgerichte benadering van duurzaamheid. Waar in veel landen regelgeving of externe druk de belangrijkste drijfveer is, zien Nederlandse bedrijven duurzaamheid vooral als een strategisch middel voor groei, risicobeheersing, concurrentiekracht en reputatie. Dit vertaalt zich in een aanpak die niet alleen gericht is op het voldoen aan wet- en regelgeving, maar vooral op het benutten van commerciële kansen en het versterken van de eigen positie in de markt.
43 procent van de Nederlandse bedrijven verwacht hun investeringen in duurzaamheid te verhogen in 2025. De investeringsfocus is breed: van CO2-reductie en afvalverwerking tot diversiteit & inclusie en ketenoptimalisatie. Opvallend is dat deze investeringen niet alleen reactief zijn, maar juist proactief worden ingezet om de organisatie toekomstbestendig te maken.
Duurzaamheid wordt in Nederland vooral ingezet om commerciële doelen te realiseren. Zo noemt 42 procent internationale expansie als direct voordeel, 39 procent ziet verbetering van de keten als belangrijkste operationele winst, en 36 procent verwacht hogere winstgevendheid op lange termijn. Ook het aantrekken van personeel (48 procent) en investeerders (34 procent) wordt makkelijker door een duurzame koers. Dit laat zien dat duurzaamheid in Nederland niet losstaat van de kern van het ondernemerschap, maar juist wordt gezien als hefboom voor groei, innovatie en aantrekkingskracht op de arbeidsmarkt.
De grootste uitdagingen liggen bij de complexiteit van regelgeving (12 procent), kosten (15 procent) en benodigde resources (11 procent). Opvallend is dat gebrek aan draagvlak of overtuiging nauwelijks een rol speelt. Nederlandse bedrijven zijn gewend om met veranderende regelgeving om te gaan en zoeken vooral naar praktische oplossingen om de implementatie van duurzaamheid efficiënt en effectief te organiseren.
Het merendeel van de bedrijven investeert al meerdere jaren in duurzaamheid; slechts 2 procent is pas het afgelopen jaar gestart. Dit wijst op een volwassen duurzaamheidsbeleid dat niet afhankelijk is van hypes of politieke windrichtingen. 37 procent blijft toegewijd aan duurzaamheid, ongeacht politieke of regelgevende onzekerheid, en 29 procent blijft vrijwillig rapporteren. Duurzaamheid is geen tijdelijk project, maar een structureel onderdeel van de bedrijfsstrategie.
De Nederlandse mid-market kiest bewust voor duurzaamheid als groeiversneller en reputatiebouwer. Niet omdat het moet, maar omdat het werkt. Daarmee is duurzaamheid in Nederland geen compliance-vraagstuk, maar een integraal onderdeel van de bedrijfsstrategie. Bedrijven die duurzaamheid slim weten te verbinden aan hun commerciële en operationele doelen, creëren niet alleen maatschappelijke impact, maar versterken ook hun concurrentiepositie en toekomstbestendigheid.
De mid-market ontwikkelt zich tot een krachtige motor achter een duurzame wereldeconomie. Om deze beweging te versterken, bevelen wij 5 dingen aan:
Terwijl politieke leiders en toezichthouders zoeken naar manieren om economische groei te combineren met duurzaamheidsdoelen, biedt de mid-market een deel van de oplossing. Maar dan moet haar werk erkend, ondersteund en benut worden.
Door betrokkenheid, samenwerking en open dialoog kan de mid-market haar duurzaamheidsreis voortzetten. Als dat lukt, plukken toekomstige generaties de vruchten van groei en duurzaamheid.
Wil je weten hoe je de commerciële waarde van duurzaamheid voor jouw organisatie kunt realiseren? Neem dan contact op.
Voor organisaties die vanaf FY2027 onder de rapportageplicht van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vallen, wordt 2026 een cruciaal voorbereidingsjaar.
Veel organisaties erkennen dat het identificeren en aanpakken van negatieve impacts in hun waardeketen essentieel is. Toch lopen interne discussies vaak vast op hetzelfde punt: “We weten dat dit belangrijk is, maar wat kost het?” Zonder concrete, financieel onderbouwde inzichten is het voor teams moeilijk om middelen te verkrijgen, inspanningen te prioriteren of besluitvormers effectief te betrekken.
Op dinsdag 16 december 2025 heeft het Europees Parlement belangrijke besluiten genomen om de reikwijdte van duurzaamheidsregelgeving (CSRD en CSDDD) te reduceren. Voor ondernemers betekent dit: minder complexe compliance-eisen.
