Om consumenten beter te beschermen en greenwashing daadkrachtig aan te pakken, introduceerde de Europese Commissie bijna drie jaar geleden (27 maart 2024) de Directive on Empowering Consumers for the Green Transition (ECGT), ook wel bekend als EmpCo. Deze richtlijn vult de bestaande Unfair Commercial Practices Directive (2005/29/EC) aan, die consumenten al sinds 2005 beschermt tegen misleidende communicatie door boetes op te leggen tot minstens 4% van de omzet (of €2 miljoen).
Sinds 27 september 2026 is de Nederlandse implementatiewet van de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition in werking. De aangescherpte regels gelden dus nu voor organisaties die consumentgerichte communicatie voeren. Organisaties moeten bestaande én nieuwe duurzaamheidsclaims, keurmerken en communicatie-uitingen toetsen aan de nieuwe eisen. Dit is niet louter een nalevingsoefening; het biedt organisaties ook een waardevolle kans om hun prestaties zichtbaar te maken en zich daarmee te onderscheiden.
Wat houdt de ECGT precies in?
De ECGT introduceert nieuwe, strengere regels voor duurzaamheidscommunicatie:
- Geen vage milieuclaims meer: Termen als ‘groen’ en ‘eco’ zijn alleen toegestaan als ze aantoonbaar onderbouwd zijn.
- Ook audiovisuele communicatie telt: Kleuren, iconen, spraak en natuurbeelden kunnen als misleidende claim worden aangemerkt.
- Klimaatneutraliteit vereist meer dan compensatie: Dergelijke claims moeten gebaseerd zijn op life cycle assessments. Claims die uitsluitend leunen op CO₂‑compensatie zijn verboden.
- Strenge eisen aan duurzaamheidskeurmerk en certificeringsregelingen: Alleen transparante, onafhankelijke en gecontroleerde keurmerken zijn toegestaan.
- Verplichte productinformatie: Bedrijven moeten inzicht geven in levensduur, repareerbaarheid, updates en milieu‑impact.
- Verbod op vroegtijdige veroudering: Fabrikanten mogen producten niet langer bewust korter laten meegaan, bijvoorbeeld door software‑updates die oudere apparaten vertragen of functies beperken.
- Uitbreiding zwarte lijst: Onder andere misleidende sociale claims vallen voortaan ook onder oneerlijke handelspraktijken.
Kortom, duurzaamheidsclaims moeten voortaan specifiek, concreet en aantoonbaar zijn. Hieronder delen we een aantal voorbeelden:
| Hoog risico claim |
Laag risico claim |
|
“Duurzaam bezorgd”
|
“Deze bestelauto rijdt volledig elektrisch”
|
|
“Duurzame verpakking”
|
“Deze verpakking is gemaakt van 90% gerecycled karton”
|
|
“Onze nieuwe eco-vriendelijke variant”
|
“Dit product veroorzaakt 32% minder CO₂‑uitstoot dan het vorige model (gebaseerd op LCA-studie 2025)”
|
|
“Makkelijk te repareren”
|
“Reserveonderdelen ten minste 7 jaar beschikbaar.”
|
|
“Eerlijk geproduceerd”
|
“Geproduceerd in een fabriek die is gecontroleerd volgens SA8000norm.”
|
Wat betekent dit voor jou?
De ECGT vraagt meer dan kleine aanpassingen: organisaties moeten duurzaamheidscommunicatie structureel professionaliseren. Dit houdt in: striktere bewijsvoering, reorganisatie van marketingclaims, meer transparantie over productduurzaamheid, strengere handhaving, en structurele aanpassingen in governance en supply chain.
Versterkte onderbouwings- en bewijsplicht
Voor elke duurzaamheidsclaim moet er aantoonbaar bewijs zijn, gebaseerd op transparante, verifieerbare data. Elke claim moet herleidbaar zijn naar onderliggende onderbouwing, zoals beleid, meetmethodes, rapportages of certificeringen.
Strengere eisen aan keurmerken
Alle labels en keurmerken moeten voldoen aan hogere eisen voor betrouwbaarheid en transparantie, en een aantoonbare, gecontroleerde standaard volgen.
Aanpassing van marketing & productcommunicatie
Marketingafdelingen moeten duurzaamheidstaal herzien. Veelgebruikte ‘groene’ termen moeten worden vermeden. Teksten, verpakkingen, websites en advertenties moeten worden herschreven. Ook visuele claims, zoals iconen en badges, moeten worden aangepast.
Operationele veranderingen in productinformatie
De richtlijn raakt productontwikkeling, supply chain en aftersales. Organisaties moeten transparant zijn over levensduur, repareerbaarheid en milieu‑impact over de volledige levenscyclus. Dit vereist mogelijk samenwerking met nieuwe leveranciers en het opnieuw uitvoeren van een Life Cycle Assessment.
Hogere risico’s op handhaving en sancties
Nationale toezichthouders, zoals de Autoriteit Consument en Markt (ACM), handhaven nu al op grond van de Unfair Commercial Practices Directive en krijgen dankzij de ECGT een sterkere basis om op te treden tegen greenwashing. Dit vergroot de kans op boetes, corrigerende maatregelen, publieke naming & shaming en civiele claims.
Noodzaak tot interne governance & controleprocessen
Met de ECGT wordt duurzaamheidscommunicatie een governance‑onderwerp. Duurzaamheidsclaims vereisen steeds vaker een integrale governanceaanpak waarbij duurzaamheids-, juridische, compliance-, product-, inkoop- en marketingteams samenwerken. Organisaties die governance rondom duurzaamheidsclaims verankeren in bestaande risicobeheer- en besluitvormingsprocessen, zijn over het algemeen beter gepositioneerd om in te spelen op veranderende wet- en regelgeving en toenemende verwachtingen van toezichthouders.
Overweeg de samenhang met andere duurzaamheidsregelgeving
De ECGT staat niet op zichzelf, maar vormt een aanvulling op en versterking van bestaande Europese duurzaamheidsregelgeving. Hoewel de voorgestelde Green Claims Directive momenteel is uitgesteld, kunnen organisaties nu al profiteren van het versterken van de governance, onderbouwing en bewijslast van duurzaamheidsclaims. Veel van de capaciteiten die nodig zijn onder een toekomstig Green Claims-kader zijn ook relevant in het kader van de ECGT en ondersteunen daarnaast de naleving van andere regelgeving, zoals de CSRD.
Wat kan je doen?
De richtlijn is sinds 27 september 2026 van kracht. Het is daarom cruciaal om jouw zaken op orde te brengen. Hieronder worden enkele aandachtsgebieden toegelicht waarmee organisaties een risico gebaseerde aanpak voor duurzaamheidscommunicatie kunnen opzetten en de processen kunnen verankeren die de geloofwaardigheid van duurzaamheidsclaims versterken.
1. Voer een volledige check uit op alle duurzaamheidsclaims
Begin met het inventariseren van alle bestaande claims, visuals, keurmerken en labels. Denk aan alle mogelijke plekken waar claims en communicatie kan plaats vinden, van websites tot verpakkingen en van social media tot jaarverslagen. Toets de claims op de vernieuwde criteria.
2. Zorg voor harde, verifieerbare onderbouwing
Om duurzaamheidsinformatie te kunnen onderbouwen, hebben bedrijven vaak structurele verbeteringen nodig, zoals:
- betere dataverzameling bij leveranciers,
- vastgelegde meetmethodes,
- contractuele afspraken over transparantie in de keten,
- interne controles (audit trails) voor data en claims.
3. Breng governance aan op duurzaamheidsclaims
Een organisatie die claims maakt, heeft claim-governance nodig. Dit houdt in dat er interne procedures zijn voor het toetsen van claims, zoals duidelijke procedures en betrekken van de juiste afdelingen zoals marketing, legal, product en sustainability.
4. Train medewerkers en ketenpartners
Non-compliance begint vaak klein: één ondoordachte zin of een vluchtige toevoeging sluipt er zo in. Train teams op wat wel en niet mag, en zorg dat iedereen dezelfde definities en standaarden hanteert.
Duurzaamheidscertificaten
De ECGT maakt een einde aan het gebruik van onbewezen of zelfbedachte duurzaamheidslabels. Alleen onafhankelijke, transparante en verifieerbare certificeringen blijven toegestaan. Dit dwingt organisaties hun keurmerkenlandschap kritisch te herzien.
Voor veel bedrijven biedt dit juist een kans om te kiezen voor robuuste, internationaal erkende standaarden en uw organisatie onderscheiden van andere organisaties. Deze normen kunnen worden vastgesteld door overheidsinstanties, maar ook door private organisaties. Zoals certificering als B Corp: streng, wetenschappelijk onderbouwd en extern geverifieerd.
Hoe wij kunnen helpen
Wij ondersteunen organisaties bij het professioneel en toekomstbestendig inrichten van hun duurzaamheidscommunicatie, onder andere via:
Conclusie: wie nu voorbereidt, plukt straks de vruchten
Bedrijven die nu in actie komen, profiteren straks van minder risico’s, meer geloofwaardigheid en een voorsprong op de concurrentie:
- Voorkom greenwashingrisico’s door tijdig claims, visuals en keurmerken te herzien.
- Beperk juridische en reputatieschade door onderbouwing en datakwaliteit op orde te brengen.
- Bouw aan duurzaam merkvertrouwen met transparante, verifieerbare en eerlijke communicatie.
- Wees klaar voor strengere handhaving door processen en governance structureel te verbeteren.
- Creëer concurrentievoordeel door te investeren in aantoonbare duurzaamheidsclaims.
De ECGT verandert het speelveld. Impact House by Grant Thornton staat klaar om jullie daarbij te begeleiden, van strategische keuzes tot praktische uitvoering. Wil je meer weten of verder praten over deze inzichten? Neem contact met ons op.
Neem contact op
