Arbeidsongeschiktheid en vakantieopbouw
Volgens artikel 7:634 BW is de opbouw van vakantiedagen gekoppeld aan het recht op loon. Concreet betekent dit dat een werknemer alleen vakantiedagen opbouwt over de periode waarin hij recht heeft op loon over de volledige overeengekomen arbeidsduur. Omdat de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte in beginsel na twee jaar eindigt, stopt volgens de Nederlandse wet op dat moment ook de vakantieopbouw.
Het Europese recht benadert deze kwestie anders. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft bepaald dat zieke werknemers bij de opbouw van vakantiedagen niet ongunstiger mogen worden behandeld dan werknemers die wel arbeid verrichten. Dit roept de vraag op of de Nederlandse koppeling tussen loon en vakantieopbouw wel in overeenstemming is met het Europese recht.
Wat oordelen rechters?
Nederlandse rechtbanken oordelen verschillend over deze kwestie. Zo stelde de rechtbank Gelderland dat de huidige Nederlandse regeling in strijd is met het EU-Grondrechtenhandvest. Volgens deze uitspraak behoudt een zieke werknemer gedurende de gehele ziekteperiode recht op vakantieopbouw, ongeacht of er loon wordt betaald of arbeid wordt verricht. Deze uitspraak leidde zelfs tot Kamervragen, al ziet het kabinet vooralsnog geen aanleiding om de wetgeving aan te passen.
Daartegenover staat een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland, die oordeelde dat het stopzetten van de vakantieopbouw na twee jaar gerechtvaardigd is. De rechtbank benadrukte dat werknemers gedurende twee jaar loon ontvangen en vakantiedagen opbouwen, en dat na die periode ook de re-integratieverplichtingen eindigen. Daarmee komt volgens de rechtbank ook de recuperatiefunctie van vakantiedagen te vervallen.
De rechtbank Rotterdam heeft hierover recent prejudiciële vragen gesteld aan de Hoge Raad. De kernvraag is of een arbeidsongeschikte werknemer, in afwijking van artikel 7:634 BW, toch vakantiedagen met loonwaarde blijft opbouwen tijdens een zogenoemd slapend dienstverband. Binnen een jaar wordt hierover duidelijkheid verwacht.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Zolang de Hoge Raad nog geen uitspraak heeft gedaan, blijft de situatie onzeker. Wat in elk geval vaststaat: afwachten is risicovol. Het laten voortbestaan van een dienstverband na twee jaar ziekte kan gevolgen hebben voor de mogelijke opbouw van vakantiedagen, maar ook voor de hoogte van de transitievergoeding.
Tegen die achtergrond zijn ook toekomstige wetswijzigingen relevant. Bij beëindiging van het dienstverband na langdurige arbeidsongeschiktheid is doorgaans een transitievergoeding verschuldigd. Daarvoor bestaat op dit moment nog een compensatieregeling via het UWV. Die regeling wijzigt echter ingrijpend per 1 juli 2026, indien het daartoe gedane wetsvoorstel wordt aangenomen.
Vanaf dat moment komen alleen nog kleine werkgevers in aanmerking voor compensatie. Of een werkgever als ‘klein’ wordt aangemerkt, wordt jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst. Voor middelgrote en grote werkgevers geldt een overgangsregeling: zij kunnen nog compensatie ontvangen, maar alleen als de periode van loondoorbetaling van twee jaar vóór 1 juli 2026 is geëindigd. Eindigt deze periode op of na die datum, dan vervalt het recht op compensatie volledig.
Conclusie en advies
De combinatie van juridische onzekerheid en veranderende regelgeving maakt het noodzakelijk om tijdig in actie te komen. Voor werkgevers is het verstandig om bestaande slapende dienstverbanden kritisch te beoordelen en, waar passend, tot beëindiging over te gaan. Zo kun je extra kosten en risico’s beperken.
Heb je vragen over vakantieopbouw na twee jaar ziekte of over het beëindigen van een arbeidsovereenkomst? Onze arbeidsrechtspecialisten denken graag met je mee en geven praktisch en helder advies dat past bij jouw situatie.
Neem contact op
