Het kwijtraken van toegang tot crypto is dus meer dan een theoretisch probleem. Ook op kleinere schaal komt het regelmatig voor dat mensen de controle over hun cryptovaluta verliezen. Dat roept niet alleen praktische vragen op, maar ook fiscale.
Kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst
Op 8 mei publiceerde de Belastingdienst hierover een zogenoemd kennisgroepstandpunt. In een kennisgroepstandpunt licht de Belastingdienst haar visie toe op een specifieke fiscale vraag of praktijkprobleem. Zo’n standpunt biedt richting, maar is niet bindend voor de rechter of voor belastingplichtigen.
In dit kennisgroepstandpunt staan twee vragen centraal. Ten eerste: vormen cryptovaluta waartoe een belastingplichtige geen toegang meer heeft een bezitting voor de inkomstenbelasting? Ten tweede: wat zijn de fiscale gevolgen als de belastingplichtige op een later moment alsnog weer toegang krijgt tot die cryptovaluta, iets wat James Howells tot op de dag van vandaag probeert te bereiken?
De fiscale vragen: is verloren crypto een bezitting?
Het gaat in deze situaties om cryptovaluta die worden aangehouden in een eigen wallet en niet om cryptovaluta die op een centrale exchange staan. Voor het verrichten van transacties is een private key nodig. Als deze private key verloren raakt, kan de toegang vaak nog worden hersteld met behulp van een seed phrase, die doorgaans bestaat uit 12 tot 24 woorden. Wanneer echter zowel de private key als de seed phrase verloren zijn gegaan, is toegang tot de cryptovaluta op de wallet in beginsel niet meer mogelijk.
Civielrechtelijk geldt dat een verloren bezit een bezit blijft, totdat dit wordt prijsgegeven of door een ander wordt verkregen. Dit betekent dat cryptovaluta waartoe de belastingplichtige geen toegang meer heeft, in beginsel tot zijn vermogen blijven behoren. Zij kwalificeren daarmee als een bezitting in de zin van artikel 5.3, tweede lid, van de Wet IB 2001.
Wanneer de belastingplichtige geen toegang (meer) heeft tot de cryptovaluta, kunnen deze niet langer als ruilmiddel worden gebruikt. Als de belastingplichtige aannemelijk maakt dat de toegang definitief verloren is gegaan, moet de waarde van de cryptovaluta worden bepaald op de prijs die de meestbiedende gegadigde bereid zou zijn te betalen. Daarbij kan bijvoorbeeld sprake zijn van een partij die speculeert op het alsnog terugvinden van een toegangscode, zoals bij een hardware wallet. De waardering vindt plaats op basis van objectieve maatstaven.
Is er op de peildatum echter geen enkele partij bereid om de betreffende cryptovaluta over te nemen, dan kan de waarde van deze niet-toegankelijke cryptovaluta op nihil worden gesteld.
Wat als de toegang later wordt hersteld?
Stel dat James Howells in Nederland zou wonen en na verloop van tijd de private keys alsnog weet te achterhalen. Dan rijst de vraag vanaf welk moment belastingheffing aan de orde is. De Belastingdienst stelt dat in beginsel vanaf de eerstvolgende peildatum, zijnde 1 januari na het herverkrijgen van de toegang, moet worden uitgegaan van de hogere waarde van de cryptovaluta.
Dit heeft in beginsel geen gevolgen voor de waardering van de cryptovaluta op eerdere peildata. Dat kan anders zijn als achteraf blijkt dat de belastingplichtige op de betreffende peildatum al toegang had, of toegang had kunnen verkrijgen, tot de cryptovaluta. Ook kan een afwijking gerechtvaardigd zijn als aannemelijk wordt gemaakt dat op die peildatum een derde bereid zou zijn geweest een hogere prijs voor de cryptovaluta te betalen.
Voorkom dat je crypto onvindbaar wordt
Zorgvuldig omgaan met private keys en seed phrases is dus essentieel. Raak je de toegang tot crypto daadwerkelijk, al dan niet tijdelijk, kwijt, dan kan dat grote fiscale gevolgen hebben. In sommige gevallen kan het echter ook aanleiding zijn voor een lagere waardering. Dit vraagstuk speelt bovendien niet alleen tijdens het leven. Juist bij overlijden zien we regelmatig dat crypto onbedoeld definitief onvindbaar wordt.
Wil je voorkomen dat jouw crypto dezelfde weg volgt als de harddrive van James Howells, of wil je zeker weten dat je nabestaanden niet achterblijven met een digitaal raadsel? Dan is het verstandig om hier nu al bij stil te staan.
Wij denken graag met je mee. We helpen je niet alleen met de fiscale kant, maar zorgen ook voor een veilige en praktische oplossing voor het vastleggen en overdragen van je cryptovermogen.
Wil je verder praten over deze inzichten? Neem contact met ons op.
Neem contact op
