In juli 2025 stuurde (inmiddels voormalig) staatssecretaris Van Oostenbruggen de langverwachte evaluatie van de werkkostenregeling (WKR) naar de Tweede Kamer. SEO Economisch Onderzoek onderzocht de regeling. De conclusie: de WKR haalt zijn hoofddoel met het onbelast vergoeden van arbeidskosten, maar het kost veel administratie en remt sommige werkgevers af.
De WKR wordt dus als doeltreffend gezien. Werkgevers kunnen kosten belastingvrij vergoeden, wat bijdraagt aan het beleidsdoel. Toch ervaren veel werkgevers de regeling als complex, waardoor niet iedereen de WKR optimaal benut. Onduidelijkheid over het aanwijzen van kosten en het gebruikelijkheidscriterium remt werkgevers. Alternatieve systemen zouden waarschijnlijk niet makkelijker zijn, maar verbeteringen zijn mogelijk. Denk aan meer handreikingen en verduidelijking van regels.
Gebruik van de WKR en zijn knelpunten
Uit onderzoek blijkt dat vooral de gerichte vrijstellingen voor reiskosten, opleiding en studie, en ICT-middelen veel worden gebruikt. De vrije ruimte wordt door 60 procent van de werkgevers benut, vooral voor kerstpakketten en personeelsevenementen. Grote bedrijven gebruiken de WKR intensiever dan kleine bedrijven.
Knelpunten zijn er vooral bij:
- Het aanwijzen van loonbestanddelen
- Het berekenen van de vrije ruimte
- De toepassing van het gebruikelijkheidscriterium
De concernregeling wordt als positief ervaren, maar kent uitdagingen bij fusies en splitsingen.
Effectiviteit en doelmatigheid van de WKR
De WKR blijkt doeltreffend: werkgevers vergoeden uiteenlopende kosten aan medewerkers zonder loonheffing. De vrije ruimte (jaarlijks budget: 1,7 % tot 1,18 % van de loonsom) wordt goed benut, vooral voor zaken als kerstpakketten en personeelsfeesten. Ook de vrijstellingen voor reizen en scholing zijn populair.
Toch is de regeling deels doelmatig. De hoge administratieve en fiscale lasten zorgen voor inefficiëntie. Vooral het aanwijzen van kosten en het gebruikelijkheidscriterium geven problemen.
Complexiteit remt gebruik
Het is duidelijk dat de complexiteit de balans verstoort. 80 procent van de werkgevers ziet geen problemen. Maar wie dat wel ervaart, noemt vooral “complexiteit” en “hoge administratieve druk”.
Werkgevers vragen vooral om:
- Vergroting van de vrije ruimte
- Verlaging van het eindheffingstarief
- Meer logica (bijvoorbeeld het onderscheid bij parkeerplaatsen op of buiten de werkplek)
Ook belastinginspecteurs ervaren knelpunten bij de aanwijzing en de noodzakelijkheidstoets. Ze pleiten daarom bijvoorbeeld voor normrentes op personeelsleningen.
Wens tot uitbreiding naar gezondheid & welzijn
Verder wordt er gepleit voor een uitbreiding van de WKR in de richting van gezondheid. Een verruimde WKR biedt werkgevers meer stimulering van mogelijkheden voor de gezondheid van werknemers.
Beleidsaanbevelingen WKR
De evaluatie geeft concrete aanbevelingen om de WKR gebruiksvriendelijker te maken, zoals:
- Afschaffing van de eerste schrijf van de vrije ruimte (400K)
- Afschaffing van de vrijstelling voor korting op branche-eigen producten
- Afschaffing van de diensttijdvrijstelling (na 25 en na 40 jaar)
- Indexatie van de doelmatigheidsgrens van (nu) 2.400 euro in het gebruikelijkheidcriterium
- Gerichte vrijstelling voor premie bestuurdersaansprakelijkheidsdekking
- Toestaan van samenloop van reiskosten (ww) en thuiswerkvergoeding
- Meer voorbeelden over het “aanwijzen” in het Handboek Loonheffingen
- Het eindheffingstarief (80%) onderbouwen en zo nodig aanpassen
Conclusie en verwachtingen
De WKR vervult zijn doel, maar de uitvoering blijft te complex. Zowel werkgevers als intermediairs en de Belastingdienst hebben behoefte aan vereenvoudiging, meer transparantie en versoepeling van criteria zoals aanwijzen en noodzakelijkheidscriteria.
Daarnaast zien veel respondenten kansen voor de WKR om vitaliteit en preventie te stimuleren.
Deze evaluatie vormt een solide basis om de WKR te verfijnen. De doeltreffendheid blijft, maar de doelmatigheid verhoogt wanneer administratieve lasten dalen, richtlijnen duidelijker worden en nieuwe vrijstellingen mogelijk worden. De komende Kamerdebatten zijn bepalend voor de toekomst.
Onze praktijkervaring
Onze adviseurs herkennen zich in dit beeld. Toch zijn wij geen voorstander van het afschaffen van de 1e schijf, de diensttijdvrijstelling en de korting eigen producten.
Uit de praktijk zien wij vooral dat:
- er meer interactie nodig is tussen loonadministratie, HR en financiële administratie.
- niet altijd vooraf alle vergoedingen en verstrekkingen worden ´aangewezen”
- er veelal onvoldoende kennis of instructie is om een juiste beoordeling voorafgaand aan de boekingen in het grootboek te maken
- er niet of nauwelijks wordt gebudgetteerd voor kosten die vaak pas aan het eind van het jaar duidelijk zijn
- cafetariamodellen of keuzebudgetten onvoldoende bekend zijn
- de (Bestuurders)aansprakelijkheidsverzekering niet aangewezen is in de vrije ruimte
- de fiscale behandeling van personeelsfeesten onbekend is
- de waardering van (zakelijke) maaltijden lastig is
In de WKR masterclasses die wij (zowel op onze vestigingen als bij werkgevers inhouse) verzorgen komen al deze onderwerpen uitgebreid aan bod. Wil jij ook alles weten over de WKR? Meld je dan aan!
Lees het rapport over de evaluatie van de werkkostenregeling.
Meet weten over de werkkostenregeling?
Neem contact met ons op. Onze specialisten helpen je graag verder.
Neem contact op