Wanneer worden verliezen beperkt?
De overdracht van aandelen in een BV heeft in principe geen gevolgen voor de verrekening van verliezen van die BV. Dat verandert wanneer het uiteindelijke belang in de BV door de overdracht voor 30% of meer wijzigt. In dat geval zijn verliezen die vóór deze belangenwijziging zijn ontstaan, in beginsel niet meer verrekenbaar met winsten die daarna worden behaald.
Onder bepaalde voorwaarden blijven verliezen tóch verrekenbaar. Zo mag de BV in het verliesjaar niet grotendeels bestaan uit beleggingen, en mogen de werkzaamheden niet met meer dan 70% zijn ingekrompen of worden ingekrompen. De regeling is bedoeld om handel in verliesvennootschappen te voorkomen. Ze zorgt ervoor dat een nieuwe aandeelhouder niet profiteert van verliezen die economisch zijn ontstaan onder de vorige aandeelhouder.
Voorbeeld: een BV heeft € 500.000 aan verrekenbare verliezen. Een nieuwe aandeelhouder koopt alle aandelen en brengt daarna winstgevende activiteiten in de BV. Zonder de beperking zou de nieuwe aandeelhouder de oude verliezen kunnen gebruiken om de winst uit de nieuwe activiteiten te verlagen. Door de maatregel tegen verliesverrekening zijn deze verliezen niet langer aftrekbaar.
Arrest van de Hoge Raad – 11 september 2026
In dit arrest stond de vraag centraal of de beperking alleen geldt voor verliezen die al zijn gerealiseerd op het moment van de aandeelhouderswijziging, of ook voor latente verliezen. Een latent verlies doet zich bijvoorbeeld voor wanneer een pand een fiscale boekwaarde heeft van € 1 miljoen, terwijl de werkelijke waarde € 700.000 bedraagt. Het verlies van € 300.000 bestaat economisch al, maar wordt fiscaal pas zichtbaar bij verkoop of afwaardering.
De zaak
In de betreffende zaak had een BV haar onderneming grotendeels beëindigd en bezat nog enkele panden. Op het moment van de aandelenoverdracht was de werkelijke waarde van die panden lager dan de fiscale boekwaarde. Na de wijziging van aandeelhouders verkocht de BV de panden, waardoor het eerder aanwezige waardeverlies als boekverlies werd gerealiseerd. De vraag was of dit verlies nog verrekend kon worden, ook al werd het fiscaal pas ná de overdracht zichtbaar.
Het oordeel van de Hoge Raad
De Hoge Raad heeft geoordeeld dat de beperking niet alleen geldt voor verliezen die op het moment van de belangenwijziging al waren vastgesteld of gerealiseerd. Ook verliezen die pas na de aandelenoverdracht worden gerealiseerd, kunnen onder de beperking vallen wanneer ze feitelijk vóór die wijziging zijn ontstaan.
Het moment waarop het verlies fiscaal zichtbaar wordt, is dus niet doorslaggevend. Wat telt, is wanneer het verlies economisch is ontstaan. In het voorbeeld is de waardedaling van het pand al aanwezig bij de aandelenoverdracht. Daarom kan de nieuwe aandeelhouder dit verlies bij realisatie in principe niet benutten.
Aandachtspunten bij een aandelenoverdracht
Het arrest benadrukt dat bij een voorgenomen wijziging van aandeelhoudersbelang niet alleen moet worden gekeken naar vastgestelde compensabele verliezen, maar ook naar niet-gerealiseerde ‘latente’ verliezen. In de praktijk zijn vooral de volgende aandachtspunten van belang:
- Beoordeel vóór de aandelenoverdracht of er sprake is van latente verliezen. Breng voor elk vermogensbestanddeel de fiscale boekwaarde en de werkelijke waarde in kaart.
- Leg waarderingen en oorzaken van waardedalingen zorgvuldig vast. Zo kan bij een latere verkoop worden bepaald welk deel van een verlies materieel vóór en welk deel ná de overdracht is ontstaan.
- Houd rekening met de (on)mogelijkheid van verliesverrekening bij het bepalen van de koopsom en de voorwaarden van de aandelenoverdracht.
- Onderzoek vóór de overdracht of bestaande verliezen nog kunnen worden benut. Latente verliezen kunnen pas worden verrekend nadat ze fiscaal zijn gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop of afwaardering. Dreigen verliezen verloren te gaan door de wijziging van aandeelhouders, overweeg dan de wettelijke herwaarderingsmogelijkheid. Door bijvoorbeeld een pand met een stille reserve vóór de belangenwijziging fiscaal te herwaarderen, ontstaat direct belastbare winst waarmee bestaande verliezen nog kunnen worden verrekend.
Wil je verder praten over deze inzichten? Neem contact met ons op.
