Het voorstel vormt het startpunt van een Europees wetgevingsproces. De uiteindelijke inhoud en impact zijn daarom nog onzeker en afhankelijk van onderhandelingen tussen lidstaten en de vereiste unanieme goedkeuring. Tegelijkertijd geeft het voorstel al een duidelijke richting aan voor de verdere ontwikkeling van het Europese fiscale speelveld.
Wat houdt het voorstel in?
De Direct Tax Omnibus heeft als doel meerdere bestaande richtlijnen te wijzigen en beter op elkaar af te stemmen. Het gaat onder meer om:
- De Anti-Tax Avoidance Directive (ATAD)
- De Moeder-dochterrichtlijn
- De Interest- en Royaltyrichtlijn
- De Fusierichtlijn
- De richtlijn voor geschilbeslechting
- De FASTER-richtlijn
Het doel is om regels die in de loop van de tijd gefragmenteerd zijn geraakt, te vereenvoudigen en beter te laten aansluiten op recente ontwikkelingen, zoals de invoering van de Pijler 2-richtlijn.
Waarom dit voorstel?
In de kern heeft het voorstel een duidelijke doelstelling: het verminderen van administratieve lasten voor bedrijven die grensoverschrijdend actief zijn, het schrappen van overbodige of verouderde bepalingen en het verbeteren van de samenhang en toegankelijkheid van Europese belastingregels. Daarmee speelt het voorstel in op zorgen die al langer bestaan over gefragmenteerde en deels overlappende verplichtingen. Deze verplichtingen worden veroorzaakt door verschillende lagen van Europese richtlijnen en uiteenlopende nationale implementaties.
Een belangrijk onderdeel van de Direct Tax Omnibus is de aansluiting op de Pijler 2-richtlijn. Voor Nederlandse bedrijven is dit relevant, omdat bestaande regels, zoals de CFC-regels en andere antimisbruikbepalingen, deels kunnen overlappen met de aanvullende heffing onder Pijler 2. De Europese Commissie wil voorkomen dat bedrijven te maken krijgen met dubbele of onevenredige verplichtingen en kijkt daarom naar situaties waarin bestaande regels kunnen leiden tot economische dubbele belasting of extra complianceverplichtingen. Het voorstel beoogt antimisbruikmaatregelen beter op elkaar af te stemmen, zodat deze ook in een post-Pijler 2-omgeving proportioneel en werkbaar blijven.
Belangrijkste voorgestelde maatregelen
Op hoofdlijnen bevat het voorstel een aantal concrete aanpassingen:
- Verruiming van vrijstellingen voor rente-, royalty- en dividendbetalingen binnen de EU vanaf 2037, gericht op het vereenvoudigen van grensoverschrijdende financiering en investeringen.
- Aanpassing van de Fusierichtlijn vanaf 2029, bedoeld om grensoverschrijdende reorganisaties beter te faciliteren.
- Vereenvoudiging en verruiming van renteaftrekregels vanaf 2029 door harmonisatie en vermindering van nationale afwijkingen.
- Introductie van een EU-brede R&D-faciliteit vanaf 2029 om innovatie binnen de EU verder te stimuleren.
- Aanpassing en harmonisatie van antimisbruikmaatregelen (ATAD) vanaf 2029 voor meer samenhang en een betere aansluiting op bestaande regimes, zoals Pijler 2.
Het voorstel voorziet in een gerichte herziening van belangrijke ATAD-maatregelen, zoals de CFC-regels voor zover deze overlappen met uitkomsten onder de minimumbelasting. Daarnaast worden de werking en reikwijdte van algemene antimisbruikbepalingen beoordeeld. Dit sluit aan bij signalen uit de praktijk dat de huidige regels complex zijn, uiteenlopend worden toegepast en administratief belastend kunnen uitpakken.
De uiteindelijke uitwerking van deze maatregelen zal afhangen van de verdere onderhandelingen tussen de lidstaten.
Tijdlijn en proces
Het voorstel bevindt zich momenteel in de eerste fase van het Europese wetgevingsproces. Voor Nederland betekent dit concreet:
- Het kabinet stelt een zogenoemd BNC-fiche op waarin het zijn positie bepaalt.
- Op EU-niveau volgen onderhandelingen tussen lidstaten over de inhoud.
- Voor vaststelling is unanimiteit vereist.
Op basis van het huidige voorstel kunnen onderdelen op zijn vroegst per 1 januari 2029 in werking treden.
Wat betekent dit voor organisaties?
De publicatie van het richtlijnvoorstel bevestigt dat het huidige Europese kader voor de vennootschapsbelasting in de praktijk steeds complexer is geworden. Op korte termijn verandert er voor Nederlandse bedrijven waarschijnlijk nog weinig. De Nederlandse vennootschapsbelasting blijft voorlopig naast bestaande verplichtingen uit onder meer ATAD en Pijler 2 bestaan.
Op middellange termijn kunnen Nederlandse bedrijven rekening houden met aanpassingen in Nederlandse bepalingen die zijn gebaseerd op ATAD, zoals de earningsstrippingmaatregel en de CFC-regels. Daarnaast kan verdere aansluiting plaatsvinden bij EU-brede vereenvoudigingsmaatregelen.
Op langere termijn kan dit leiden tot een lagere compliance-last voor Nederlandse groepen met grensoverschrijdende activiteiten en tot meer zekerheid rondom internationale structuren, financieringsstromen en reorganisaties binnen de EU.
Hoeveel vereenvoudiging dit uiteindelijk oplevert, hangt af van de definitieve tekst van de richtlijn en van de manier waarop lidstaten de wijzigingen implementeren. Voor Nederlandse bedrijven blijft met name de samenloop tussen Pijler 2, bestaande antimisbruikregels en nationale keuzes binnen de vennootschapsbelasting een belangrijk aandachtspunt.
Vooruitlopend op verdere wetgevende ontwikkelingen doen Nederlandse bedrijven er goed aan de voortgang van het voorstel actief te volgen. Ook is het raadzaam om mogelijke blootstelling aan wijzigingen in ATAD-gerelateerde bepalingen in kaart te brengen, de langetermijnimpact op groepsstructuren en financieringsarrangementen te beoordelen en de samenloop met Pijler 2 als prioriteit te blijven behandelen.
Tot slot
De Direct Tax Omnibus is een voorstel van de Europese Commissie en ligt nog open voor aanpassing.
Voor organisaties is het van belang deze ontwikkeling actief te volgen en te begrijpen hoe de samenhang tussen verschillende regels verandert.
Wil je inzicht krijgen in hoe deze ontwikkelingen aansluiten op jouw huidige structuur en waar mogelijke aandachtspunten liggen? We denken graag met je mee over de impact en de samenhang tussen de verschillende fiscale regimes.
Wil je verder praten over deze inzichten? Neem contact met ons op.
Neem contact op
