PPWR staat voor de deur: geen tijd te verliezen!

Wat is de PPWR?

De PPWR verandert de spelregels voor verpakkingen binnen Europa door een gefragmenteerd lappendeken van nationale regels te vervangen door één geharmoniseerde standaard voor ontwerp, recycleerbaarheid, etikettering en rapportage. Hiermee vervangt zij de 30 jaar oude Packaging and Packaging Waste Directive (PPWD), die in elke lidstaat in nationale wetgeving werd vertaald en verschillend werd geïnterpreteerd. Het gevolg was dat internationale bedrijven hun weg moesten vinden tussen 27 versies van in feite dezelfde vereisten.

Door rechtstreeks en uniform van toepassing te zijn in alle lidstaten, verwijdert de PPWR deze fragmentatie en biedt het organisaties één duidelijke set regels om op te ontwerpen en te rapporteren wanneer ze in Europa opereren.

De PPWR geldt ongeacht de bedrijfsomvang en beïnvloedt vrijwel iedere organisatie die verpakkingen op de EU-markt brengt. Dit verschilt van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), waarbij de drempelwaarden onlangs zijn verhoogd zodat minder bedrijven binnen het toepassingsgebied vallen. De PPWR staat ook niet op zichzelf. Zij sluit direct aan op de bredere circulaire economieagenda en op regelgeving rondom transparantie in de waardeketen, afval, ecodesign en groene claims.

De verordening is van toepassing vanaf 12 augustus 2026, waarna verdere vereisten gefaseerd worden ingevoerd in 2028, 2030, 2035 en 2040.

PPWR in een notendop: aan welke vereisten voor naleving moet je je voorbereiden

De eerste verplichtingen gaan in vanaf augustus 2026:

• Elk type verpakking moet voldoen aan de nieuwe EU-verpakkingsvereisten en worden ondersteund door een conformiteitsverklaring, onderbouwd door technische documentatie.
• Voedselcontactverpakkingen die PFAS bevatten boven de strikte drempelwaarden, mogen niet op de markt worden gebracht.

Een gevolg van niet-conforme verpakkingen, inclusief import, is dat deze mogelijk de toegang tot de EU-markt wordt geweigerd en kan leiden tot boetes. Voor import uit niet-EU-landen kan ontbrekende of onvolledige documentatie leiden tot vertragingen of zelfs een volledig verbod door toezichthouders om de verpakte producten op de EU-markt te brengen.

Waarop focussen: 5 kerngebieden voor PPWR-naleving

De daaropvolgende verplichtingen hebben betrekking op vijf kerngebieden. Samen herzien zij hoe verpakkingen worden ontworpen, gecontroleerd en op de markt gebracht.

• Recycleerbaarheidsnormen. Alle verpakkingen moeten ontworpen zijn voor recycling. Vanaf 2030 moeten ze vallen binnen recycleerbaarheidsklassen A tot en met C; verpakkingen die daaronder scoren, mogen niet langer op de EU-markt worden gebracht. In de praktijk moet je mogelijk je verpakking herontwerpen en de recycleerbaarheid evalueren.
• Hergebruik. Specifieke verpakkingssoorten zijn onderworpen aan hergebruikdoelen en verplichtingen om inzamel- en navulsystemen op te zetten. In de praktijk moet je mogelijk herbruikbare formaten introduceren, zoals EPAL voor pallets, en systemen opzetten om deze te verzamelen en opnieuw te vullen.
• Verbod op gevaarlijke stoffen. Voedselcontactverpakkingen mogen geen PFAS bevatten boven vastgestelde limieten en alle verpakkingen moeten het gebruik van zorgwekkende stoffen minimaliseren. In de praktijk moet je mogelijk samenwerken met leveranciers om materialen te testen en over te stappen op PFAS-vrije of andere veiliger alternatieven.
• Etiketteringsverplichtingen. Alle verpakkingen moeten geharmoniseerde EU-labels en pictogrammen gebruiken voor afvalscheiding, verpakkingssamenstelling en herbruikbaarheid. Dit vervangt de bestaande nationale symbolen. In de praktijk moet je jouw verpakkingsontwerp updaten om te voldoen aan de nieuwe EU-etiketteringsvereisten voor alle producten.
• Data en rapportage. Elk type verpakking vereist een conformiteitsverklaring met een technisch dossier, inclusief materiaalspecificaties, testresultaten en recycleerbaarheidsbeoordelingen. Deze moeten minimaal vijf jaar worden bewaard. Daarnaast moeten producenten zich registreren in elke markt waar verpakte producten worden verkocht. In de praktijk moet je robuuste processen voor databeheer en rapportage opzetten om de vereiste nalevingsdocumentatie te verzamelen en te verstrekken wanneer de autoriteiten hierom vragen.

Nog niet elk detail is definitief vastgelegd en de reikwijdte blijft zich ontwikkelen. Belangrijke elementen, zoals recycleerbaarheidscriteria en vereisten voor gerecycled inhoud, worden verder uitgewerkt in uitvoeringshandelingen en in de komende jaren geleidelijk ingevoerd. Recente updates hebben bijvoorbeeld reeds vereisten aangepast voor palletwikkels en straps. Dit betekent dat organisaties nu al belangrijke ontwerpbeslissingen nemen terwijl het kader nog wordt verfijnd.

Reken op verdere verduidelijking en gebruik dit als een kans om een flexibele, toekomstbestendige aanpak te ontwikkelen die zich kan aanpassen aan de regelgeving in ontwikkeling.

Wie wordt geraakt?

Als je verpakkingen of verpakte producten op de EU-markt brengt, is de PPWR op jou van toepassing. De reikwijdte is breed: het omvat alle verpakkingen die op de markt worden gebracht, ongeacht of ze in de EU zijn geproduceerd of geïmporteerd, B2B of B2C, in de winkel of online verkocht, variërend van primaire verpakking tot transportverpakking. Dit treft zowel fabrikanten, distributeurs, retailers als e-commercebedrijven.

Voorbeelden:

• Een meubelretailer die flatpackgoederen importeert, is verantwoordelijk voor de dozen, schuim en folie die bij elk artikel worden gebruikt.
• Een online-only cosmetica-merk is verantwoordelijk voor zijn verzenddozen en productverpakkingen.

Hoeveel verantwoordelijkheid jij draagt en in welke rol, hangt af van vier factoren:

• jouw rol in de keten (bijv. leverancier, fabrikant, importeur, distributeur en producent);
• het type verpakking;
• of de verpakking jouw private label draagt;
• de locatie van jouw leveranciers.

Twee factoren zijn bijzonder belangrijk. Als jouw naam of merk op de verpakking staat, word je onder de PPWR beschouwd als “Producent” en draag je de zwaarste verantwoordelijkheid voor rapportage. Als jouw leveranciers buiten de EU zijn gevestigd, word je ook geclassificeerd als “Producent” en erf je verantwoordelijkheden die anders van toepassing zouden zijn op een in de EU gevestigd bedrijf.

Als geen van beide situaties op jou van toepassing is, kun je onder een andere PPWR-rol vallen. De verordening definieert meerdere rollen, elk met eigen verantwoordelijkheden, zoals het opstellen van de conformiteitsverklaring, registratie voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV), of het uitvoeren van due diligence-controles. In de praktijk hebben veel organisaties meerdere PPWR-rollen over verschillende verpakkingssoorten, wat betekent dat zij tegelijkertijd met meerdere verantwoordelijkheden omgaan.

Voorbeeld: Een groothandel in verpakte voedingsmiddelen verkoopt verpakte voedingsproducten aan retailers.

• Voor de producten die onder zijn eigen merk worden verkocht, zoals zakken rijst en pastasaus, wordt hij beschouwd als “Producent” en “Fabrikant”.
• Voor producten van andere merken kan hij een andere rol innemen, zoals “Distributeur”.

Wat betekent de PPWR voor jouw bedrijf? PPWR beïnvloedt jouw operaties, strategie en risicomanagement

Voor veel organisaties lijkt de PPWR in eerste instantie misschien een compliance oefening. Maar het gaat verder dan compliance. Het beïnvloedt hoe verpakkingen worden ontworpen, ingekocht, gedocumenteerd en beheerd in de hele waardeketen. De impact strekt zich gelijktijdig uit tot operaties, strategie en risicobeheer.

Operationele impact

• Herontwerp verpakkingen om te voldoen aan vereisten voor recycleerbaarheid, gerecycled inhoud, materiaalreductie en etikettering.
• Pas operationele processen aan, inclusief verpakkingsoptimalisatie, hergebruikmodellen en samenwerking met leveranciers.
• Ontwikkel de verpakkingsdata en documentatie die nodig zijn om naleving aan te tonen en rapportage te ondersteunen.

Strategische impact

• Integreer verpakkingsvereisten in productontwikkeling, inkoop- en investeringsbeslissingen.
• Versterk zichtbaarheid en controle over de waardeketen door verbeterde leveranciersbetrokkenheid en datagovernance.
• Gebruik de PPWR als versneller voor innovatie, circulariteit en langetermijnconcurrentiekracht.

Impact op risico en compliance

• Waarborg de toegang tot de EU-markt door ervoor te zorgen dat verpakkingen aan de vereisten voldoen.
• Verminder blootstelling aan handhavingsmaatregelen, boetes en operationele verstoringen.
• Bescherm jouw reputatie door duurzaamheidsclaims te onderbouwen met betrouwbare en verifieerbare gegevens.

Begin nu en profiteer later: naleving ontwikkel je niet van de ene op de andere dag

Hoewel de PPWR vanaf augustus 2026 van kracht is, kunnen veel van de benodigde capaciteiten voor naleving niet van de ene op de andere dag worden ontwikkeld. Inzicht krijgen in verpakkingsportefeuilles, het verkrijgen van leveranciersdata en het opbouwen van robuuste nalevingsprocessen kost allemaal tijd. Voorbereiding is daarom niet alleen defensief, maar ook een kans.

Bedrijven die vroeg beginnen kunnen:

• hun veerkracht versterken nu de vraag naar conforme verpakkingsoplossingen en leveranciersondersteuning toeneemt;
• investeringen en operationele veranderingen spreiden in de tijd en gericht uitvoeren in plaats van onder druk;
• van naleving een concurrentievoordeel maken door vertrouwen op te bouwen bij klanten, zakenpartners en toezichthouders;
• hun merk en klantvertrouwen versterken door hun duurzaamheidsverhaal te onderbouwen en een echte, positieve impact te maken op de hulpbronnen waar we allemaal van afhankelijk zijn.

De transitie is al gaande. Organisaties die nu actie ondernemen, zijn beter gepositioneerd om regelgevingsveranderingen te beheren en tegelijkertijd waarde te creëren.

Hoe je je voorbereidt: vijf praktische stappen om te beginnen

Begin met een duidelijk overzicht van jouw verpakkingslandschap: welke verpakkingen gebruik je, waar komen ze op de markt en waar liggen de belangrijkste risico’s? Het doel is om risicovolle verpakkingssoorten te identificeren, jouw rol in de waardeketen te begrijpen en inspanningen te richten waar je de meeste invloed hebt. Betrouwbare data is essentieel: stel sterke datagovernance op en betrek belangrijke leveranciers tijdig om ervoor te zorgen dat verpakkingsgegevens accuraat en schaalbaar blijven.

Hier zijn vijf concrete stappen om je op weg te helpen:

1. Breng jouw verpakkingslandschap in kaart: identificeer welke verpakkingssoorten je gebruikt en in welke volumes.
2. Bepaal jouw rol per verpakkingssoort: stel vast of je optreedt als producent, importeur, merkeigenaar of in een andere rol.
3. Verzamel technische gegevens en informatie: verzamel details over materialen, samenstelling, recycleerbaarheid en de benodigde gegevens voor de verklaringen.
4. Richt databeheerprocessen in: organiseer hoe je deze informatie verzamelt, valideert en onderhoudt.
5. Betrek belangrijke leveranciers: zorg voor toegang tot betrouwbare verpakkingsgegevens en verifieer voortdurende naleving.

Hoe wij kunnen helpen

Wij ondersteunen organisaties bij het voorbereiden op de PPWR en het vertalen ervan naar een gestructureerde, toekomstbestendige aanpak, onder meer door:

• Een gratis consultatie om te beoordelen of de PPWR op jouw organisatie van toepassing is
• PPWR-afbakening met een initiële impact- en risicoanalyse vertaald in een praktische roadmap
• Het opzetten van datagovernance- en interne controleprocessen
• Integratie van circulariteit in jouw strategie en beleid om zakelijke kansen te benutten
• Stakeholder- en waardeketenbetrokkenheid om samenwerking te verbeteren
• Brede ondersteuning op het gebied van circulariteit, inclusief strategie, implementatie, rapportage en tools zoals LCA en EPD

Wil je deze inzichten bespreken? Neem contact met ons op.

Neem contact op