Automotive

Fraudebeheersing: een ecoboost voor de organisatie

Fraudebeheersing, anti-witwas- en anticorruptiemaatregelen: het zijn thema’s waar we niet altijd even alert op zijn. Toch kunnen eenvoudige aanpassingen ervoor zorgen dat dealerbedrijven onregelmatigheden veel sneller in beeld krijgen en daarmee reputatieschade kunnen voorkomen. Grant Thornton heeft veel ervaring op dat gebied.
Peter den Hertog, automotive-expert bij Grant Thornton, en Dick Alblas, director Forensic & Dispute Services, geven een kijkje onder de motorkap.

Het management van een dealerbedrijf kan niet altijd alles in de gaten houden. Maar een aantal dingen is belangrijk om te weten. Grant Thornton is gespecialiseerd in het verhogen van het bewustzijn van management en medewerkers op het gebied van corruptie, fraude en andere vormen van criminaliteit.

De markt is gevoelig

“De automotive branche is sterk extern gericht bij het voorkomen van fraude en criminaliteit, terwijl dat ook te maken heeft met hoe je organisatie zelf op fraudeherkenning is ingericht”, zegt Alblas. “Criminaliteit is meer dan alleen gestolen auto’s. De markt krimpt en autodealers schuiven steeds verder op richting de rol van kredietverleners. Dat zijn factoren die fraude in de hand kunnen werken. Het is dan belangrijk hoe het management erin staat. Niet alleen de Nederlandse overheid legt steeds meer druk op bedrijven op het gebied van fraude- en corruptiebeheersing. Zowel ambtelijke als niet-ambtelijke corruptie is internationaal gezien strafbaar.”

Den Hertog en Alblas noemen voorbeelden uit de praktijk. Den Hertog: “Bij mijn eerste controle-klant bleek de boekhouder al jaren op een inventieve manier te frauderen. Door een vermenging van functies en inventief boekhouden bleef dat lang onopge­merkt.” Alblas: “Vooral internationale handel is een tak van sport met veel risico’s en kans op reputatieschade. Maar Nederland is zelf ook niet het beste jongetje van de klas. Ook hier zijn er onder­zoeken geweest naar omkoping van ambtenaren door autodealers en leasebedrijven. De markt is gevoelig voor niet-integere handel.”

De verkoopkant

Aan de voorkant van de organisatie zijn er veel kansen om fraude te beheersen. Alblas: “Je kunt al veel voor zijn door goed te controleren met wie je zaken doet. Opvallend is dat er vergeleken met banken nog niet veel ongebruikelijke transacties worden gemeld. Juist bij het klantcontact moet je als handelaar nagaan of het handelen van de klant te maken kan hebben met witwassen. Hulp daarbij is strafbaar.”

Autobedrijven die tevens als kredietverstrekker fungeren, hebben te maken hebben met twee toezichthouders: de AFM en de FIOD. “Als autodealer heb je een meldingsplicht op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Dubieuze transacties moet je al melden vanaf 15.000 euro. Daarnaast moet je een vermoeden van witwassen sowieso melden. Dan is er helemaal geen drempel. Om reputatieschade en boetes te voorkomen, is het van belang dat er in de automotive branche meer aandacht komt voor deze aspecten.”

Omkoping

Maar het gaat niet alleen om klanten die geld willen witwassen. Ook als dealer kun je, zonder dat je het weet, strafbare feiten plegen. “Zonder medeweten van de werkgever accessoires weggeven bij een leaseauto om de klant over de streep te trekken, is strafbare omkoping”, waarschuwt Alblas. “Binnen de organisatie ben je er als werkgever voor verantwoordelijk dat iedereen beseft welke risico’s er worden gelopen.”

Ecoboost

Politie en justitie letten steeds meer op dealerbedrijven die criminelen faciliteren, zegt Alblas. “Als organisatie heb je op dit gebied, om in vaktermen te blijven, echt een ‘ecoboost’ nodig om meer en bewuster met fraudebeheersing bezig te zijn. Wij kunnen de processen doornemen en aangeven hoe je een foute klant kunt detecteren. Maar ook een cultuurscan van de organisatie kan inzicht geven in de wijze waarop je kwetsbaar bent voor fraude, witwassen en corruptie.”

Die misstanden wil je immers voorkomen, want als het in de publiciteit komt, dan is dat slecht voor de reputatie en dus ook de waarde van je onderneming. Dat heeft niet alleen gevolgen voor je verkoopcijfers.

Den Hertog: “Vorig jaar hebben wij een onderzoek uitgevoerd bij een handelsbedrijf in de automotive branche waar fraude geconstateerd was. De geplande overname is hierdoor afgeketst. De oorzaak was een gebrekkige functiescheiding en te weinig toezicht vanuit het management. Fraude kan dus grote gevolgen hebben.”

De dief maakt de gelegenheid

Volgens Alblas gaat fraudebestrijding om meer dan alleen het nemen van preventiemaatregelen: “Het probleem is dat bij fraude de mens altijd een sleutelrol speelt. Dus welke maatregelen je ook treft, de fraudeur zoekt altijd naar een mogelijkheid om die te omzeilen. Niet de gelegenheid maakt de dief, maar de dief maakt de gelegenheid. Dat het niet gemakkelijk is om alertheid in het hele bedrijf door te voeren, bewijst het Volkswagen-debacle met zijn sjoemelsoftware. Zowel het management als de verkopers moeten altijd alert zijn en blijven op niet-integer handelen, maar ook de klanten hebben er recht op te weten dat ze met een ‘schone zaak’ van doen hebben. Dat filtert vanzelf de klanten eruit die duistere zaken met je willen doen.”

Wilt u tips ontvangen over fraudebeheersing, anti-witwas- en anticorruptiemaatregelen?

Kijk dan op www.grantthornton.nl/fraudebeheersing-automotive.