• Meer aandacht voor senior management noodzakelijk

  • Tijdsbeslag commissariaat wordt veelal zwaar onderschat.
  • Er zit een substantieel gat tussen de gewenste en huidige vergoeding van commissarissen.
  • Behoefte aan uitspraken externe accountant over bestuurs- en bedrijfscultuur duidelijk aanwezig.

Meer aandacht senior management noodzakelijk

In het kader van de werkgeversrol richting RvB hebben commissarissen vooral verbeterwensen geuit voor:

  • aandacht voor opvolgingsplanning van de RvB;
  • aandacht voor talentmanagement en senior management;
  • de betrokkenheid van de RvC bij de selectie en de beoordeling van het senior management;
  • het als RvC zicht hebben op het functioneren van het senior management als team en op dat van de individuele leden.

Op al deze aspecten zijn commissarissen en niet-commissarissen van mening dat het (beslist) beter moet. Vooral de relatie met het senior management wordt in de huidige situatie als 'onder de maat' ervaren.

Tijdsbeslag commissariaat veelal zwaar onderschat

Het tijdsbeslag van het commissariaat (niet de voorzitter) varieert op jaarbasis van gemiddeld 320 uur voor de profitsector tot gemiddeld 190 uur in de non-profitsector. Binnen de verschillende sectoren varieert dit soms fors. Bij een beursgenoteerd bedrijf is het totaal aantal uren 408 en bij een woningcorporatie bijvoorbeeld 210. Gemiddeld maken vergaderingen en de voorbereiding daarop 40 procent van de tijd uit, bijscholing 30 procent en bedrijfsbezoeken 10 procent.

Vooral de vergadertijd en voorbereiding daarop wordt door commissarissen onderschat. De uren voor bijscholing en permanente educatie worden in het algemeen zelfs zwaar onderschat. Gemiddeld taxeren wij dat deze laatste onderschatting op jaarbasis zo'n 100 tot 130 uur bedraagt. Pas bij 3 commissariaten per persoon of meer treden schaalvoordelen op.

Substantieel gat tussen gewenste en huidige vergoeding

Er zit een substantieel gat tussen gewenste en huidige vergoeding van commissarissen, vooral bij de non-profitsector. Dit betreft zeker de basisvergoedingen voor het lidmaatschap van de RvC. Deze moet met 60 procent omhoog voor de voorzitter en met 76 procent voor de gewone leden, vinden de benchmarks uit deze sector.

Commissarissen en niet-commissarissen zijn het in grote lijnen eens dat de vergoeding van de RvC-leden op uur basis wat lager mag liggen dan die van de RvB-leden. Maar het verschil is nu te groot. Een gelijke vergoeding begint bespreekbaar te worden, maar een hogere vergoeding wordt (nog) niet als wenselijk gezien. Ook het verschil tussen de honorering van de voorzitter en een gewoon lid van de RvC mag kleiner.

Behoefte aan uitspraken accountant over bestuurs- en bedrijfscultuur

Commissarissen vinden het zeer belangrijk dat de accountant het businessmodel van het bedrijf goed begrijpt. Ook dient de controlerend accountant vooral te worden geselecteerd op basis van de kwaliteit van de accountantscontrole en niet op basis van prijs. Over het algemeen zijn commissarissen van mening dat dit ook zo is. Directies, evenwel, vinden dat de externe accountant nog wel wat meer begrip mag krijgen van de organisatie, maar vooral dat er veel meer nadruk gelegd moet worden op kwaliteit dan op prijs. Dit kan een signaal zijn dat de auditcommissie in de ogen van de RvB soms een andere afweging maakt.

Een breed gedeelde verbeterwens van commissarissen is dat de controlerend accountant uitspraken doet over de bedrijfs- en bestuurscultuur en een bijdrage levert aan het fraudebewustzijn van de RvC. Directies delen de verbeterwens voor het leveren van een bijdrage aan het fraudebewustzijn van de RvC, gevolgd door de verbeterwens voor uitspraken naar RvC over de bestuurscultuur (tone at the top). De wens bij commissarissen voor een verbe¬tering van uitspraken over de bedrijfscultuur kan wel eens het gevolg zijn van de aandacht voor dit onderwerp in de Corporate Governance Code, die in 2016 is herzien door de Commissie Van Manen.

Dit zijn enkele resultaten uit het derde deelrapport van de negende editie van het jaarlijkse Grant Thornton commissarissen benchmarkonderzoek van en mede uitgevoerd door Aalt Klaassen en Herbert Rijken. Aan het onderzoek deden 300 commissarissen, bestuurders en secretarissen van RvC's mee. Het commissarissen benchmarkonderzoek deel III kunt u hier vinden.